نظام سياسى اجتماعى اسلام (فارسى) — صفحة 82

تربيت صحيح مىتواند زمينه‌هاى پستى و ناپاكى خانوادگى و تمايلات نامطلوب را از بين ببرد . معاوية بن‌يزيد و عمربن‌عبدالعزيز از خلفاى بنىاميه هستند . معاويه بن‌يزيد در روز چهلم حكومتش بر منبر رفت و يزيد و معاوية ابى سفيان را لعن كرده و از خلافت به علت اينكه حق او نيست ، كناره گيرى كرد . عمربن‌عبدالعزيز نيز در زمان خلافت خود لعن بر اميرالمؤمنين را كه از سوى خلفاى اموى براى تحقير ائمه ( ع ) و شيعيان آنان مرسوم شده بود ، ممنوع اعلام كرد . رفتار دو خليفهء اموى به علت تأثير تعليمات معلّمين متعهد آنان در دوران كودكى بوده است . « 1 » محيط وسيع اجتماع نيز در شكل گيرى شخصيت انسان ، نقش مهمى دارد و افراد بسيارى الگوهاى رفتارى خود را از آن دريافت مىكنند . اسلام براى سازنده بودن محيط از اهرمهاى مختلفى استفاده مىكند . از سويى به وسيله قانون نظارت عمومى و امر به معروف و نهى ازمنكر ، سعى در سالم نگاه داشتن محيط اجتماع دارد و از سوى ديگر با بر حذر داشتن افراد از همنشينى و معاشرتهاى بد آنها را از گزند پليديها و زشتيها محفوظ مىدارد . امربه معروف و نهى از منكر به عنوان يك وظيفهء واجب همگانى اعلام شده است و از آن به عنوان فريضه‌اى كه به سبب آن واجبات ديگر اقامه شده و از تسلط اشرار جلوگيرى مىشود ، ياد شده است . فرد مسلمان بايد بر اساس تعليمات رهبران دينى از رفاقت و معاشرت با افراد احمق ، ناپاك ، ظالم ، خائن ، سخن چين ، دروغگو ، چاپلوس و شرور پرهيز كند و در مقابل به همنشينى با افراد پاك ضمير ، عاقل ، روشنفكر و عالم توصيه شده است . تأكيد معصومين ( ع ) در بارهء رفيق ، به دليل تأثير مهم اوست . پيامبر اكرم ( ص ) فرمود : « الْمَرْءُ عَلى دينِ خَليلِهِ وَ قَرينِهِ » « 2 » روش آدمى بر طبق مذهب و سيرهء دوست و همنشين خويش است .