صورت چهارم
اگر دو كشتى با هم برخورد كنند ، ولى كاپيتان يا گردانندگان در اين برخورد نقش نداشته باشند ، مثل اين كه بر اثر شدت طوفان اين برخورد انجام گيرد ، در اين صورت ، هيچ يك ضامن نخواهد بود .
صورت پنجم
اگر دو كشتى با هم برخورد كنند ، اما اين برخورد در نتيجه سهلانگارى يكى از دو طرف باشد ، همان كسى كه سهلانگارى كرده ضامن است نه طرف ديگر .
صورت ششم
اگر دو كشتى با هم برخورد كند ، در حالى كه يكى از آن دو ايستاده يا مثل ايستاده باشد ، در اين صورت نيز اگر صاحبان آن ، سهلانگارى نكرده باشند ضامن نخواهند بود . « 1 »
حوادث داخل كشتى
اگر در كشتى ، بين افراد برخوردى به وجود آيد كه منجر به خسارت جانى يا مالى شود ، و اختلاف ما بين دو طرف حل نشود در صورت وجود تشكيلات قضايى بايد مسأله را به دستگاه قضايى داخل كشتى ارجاع داد و اگر در داخل كشتى چنين تشكيلاتى وجود ندارد ، بايد صبر كنند تا كشتى به ساحل برسد و در محاكام قضايى مشروع مسأله بررسى شود . اگر از كسى كه صلاحيت براى شهادت دادن در محاكم را دارد ، دعوت كنند كه صحنهء حادثه را ببيند تا در دادگاه شهادت دهد . احوط وجوب تحمّل شهادت است . البته وجوب آن عينى نيست مگر اين كه غير از او كسى كه آن را تحمّل نمايد نباشد . « 2 » اگر از كسى كه صحنهء برخورد را ديده ، خواسته شود كه در دادگاه شهادت دهد ، واجب است كه برود و شهادت دهد . « 3 » شهادت دادن نيز واجب كفايى است ؛ يعنى ؛ اگر ديگرى باشد كه شهادت دهد ، بر او معيناً
هامش
( 1 ) . تحرير ، ج 2 ، ص 565 .
( 2 ) . تحرير ، ج 2 ، ص 448 .
( 3 ) . همان مدرك .