مسافرى كه قصد كرده ده روز يا بيشتر در محلّى بماند اگر بخواهد در بين اين مدت از آنجا خارج شود چند صورت دارد . 1 . اگر به اندازهء مسافت شرعى از آنجا دور شود قصد اقامت او به هم مىخورد . 2 . اگر كمتر از چهار فرسخ برود در صورتى كه از ابتدا قصد خارج شدن از محل را داشته يك بار در طول 10 روز و به مدّت حداكثر دو ساعت ، قصد اقامت را به هم نمىزند و بيشتر از آن قصد اقامت را به هم مىزند . 3 . كمتر از چهار فرسخ برود اگر از ابتدا قصد خروج از محل را نداشته لكن بعد از خواندن يك نماز چهار ركعتى چنين تصميمى مىگيرد ، در اين صورت مىتواند هر چند مرتبه و هر چند ساعت از محل خارج شده و كمتر از چهار فرسخ مسافرت نمايد . 4 . كمتر از چهار فرسخ برود لكن بعد از ماندن ده روز در محل در اين صورت نيز مىتواند هر چند مرتبه و هر چند ساعت از محل خارج شده و كمتر از چهار فرسخ مسافرت نمايد . « 1 » معيار هشت فرسخ اين است كه در يك رفت و برگشت هشت فرسخ باشد ، ولى اگر كمتر از اين مقدار باشد و چندين مرتبه برود و برگردد ، اين مسافت شرعى نيست . « 2 » كسانى كه در دريا آموزش دريانوردى مىبينند ، اگر در يك سفر « چه به صورت مستقيم يا گشت زدن » كه از پايگاه خود حركت مىكنند تا برگشتن هشت فرسخ شود ، با شرايط ديگر نمازشان شكسته مىشود و قصد اقامت آنان در پايگاه به هم مىخورد ، و بايد مجدّداً قصد اقامت ده روز كنند و در غير اين صورت بايد نمازشان را در پايگاه نيز شكسته بخوانند . طى كردن مسافت شرعى لازم نيست در خشكى يا در سطح دريا باشد ، بلكه اگر اين مسافت را به وسيلهء زيردريايى و يا غواصى در دريا طى كنند ، باز هم احكام مسافر را خواهند داشت . كسانى كه در دريا آموزش مىبينند ، اگر اين مسافت را به وسيلهء هلىكوپتر « 3 » و امثال آن طى كنند با توجه به شرايط ديگر احكام مسافر را دارند .
دريا در قرآن ، حديث و فقه اسلامى (فارسى) — صفحة 84
مساهمون: مهدى عبد اللهى
ص٨٤
هامش
( 1 ) . اقتباس از مسائل 1338 و 1349 توضيح المسائل و استفتاءات ، ج 1 ، ص 226 و 231 .
( 2 ) . تحرير ، ج 1 ، ص 248 .
( 3 ) . استفتائات ، ج 1 ، ص 192 .