مردههاى آنان نيز بر انگيخته شوند و دشمنان همه بسيج شوند ، از جانب خداوند برآنان سرنوشتى رقم زده شده كه فكر نمىكردند . پيغام آور تو رسيد ؛ از من كسب تكليف كرد و رو به مدينه دارد ، خداوند ما و تو را مورد عفو قرار دهد ، خللى به خود راه مده ، به خواست پروردگار . « 1 » على عليهالسّلام به كارگزاران خود نوشت كه به سوى او آيند و جانشينان مورد اعتمادى جايگزين خود نمايند و به سهل بن حنيف نيز نوشت كه حضور يابد و به جاى او قثم بن عباس بن عبدالمطلب رامنصوب نمود . « 2 »
در ستاد فرماندهى
على عليهالسّلام در صفين ، فرماندهى سواره نظام مردم بصره را به سهل واگذار كرد . « 3 » ولى ابن صباغ مالكى در فصول المهمه و ابن اثير در كامل ؛ فرماندهى سهل را بر همهء نيروهاى رزمى بصره ذكر كرده اند . « 4 »
فداكارى
هنگامى كه اميرمؤمنان ( ع ) تصميم گرفت به سوى شاميان حركت كند ، ياران آن حضرت هر يك نظراتى را اظهار داشتند از جمله سهل بن حنيف بود ، سهل به سخن ايستاد و پس از حمد و ستايش خدا گفت :
« اى اميرمؤمنان ، ما با دوستان تو دوست و با دشمنان تو دشمن هستيم ، رأى ما رأى شماست و ما در گرو اشارهء شما هستيم ، نظر مااينست كه دعوت خود را دركوفه اظهار كنى و آنها را به نبرد فراخوانى ، و فضيلت اين
هامش
( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 203 .
( 2 ) . انساب الأشراف ، بلاذرى ، ج 2 ، ص 300 .
( 3 ) . وقعهء صفين ، منقرى ، ص 208 ؛ تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 11 .
( 4 ) . الفصول المهمهء ابن صباغ مالكى ، ص 88 ؛ كامل ، ابن اثير ، ج 3 ، ص 294 .