2 . متأسفانه شمار زيادى از كتابهايى كه گذشتگان دربارهء امام حسين ( ع ) نوشتهاند . به ويژه كتابهاى قرن اوّل تا پنجم ، از ميان رفته است و اينك هيچ اثرى از آنها در دست نيست .
گمان اين قلمزن اين است كه حدّاكثر دويست عنوان كتاب در طىّ قرن اوّل تا پنجم نوشته شده كه مفقود است . از آنجا كه اين كتابها در عصر معصومين و يا نزديك به آن نوشته شده ، از اهميّت زيادى برخوردار است . شايد برخى از ابهامات و گرههاى كور تاريخى كه در گزارش از قيام امام حسين ( ع ) ملاحظه مىشود ، ناشى از فقدان اين منابع است . مسلماً اگر اين دسته از كتابها در دسترس بود ، تاريخ قيام امام روشنتر و شفّافتر بود .
3 . در قرن چهاردهم و پانزدهم ، ضمن اين كه كتابهاى ارزنده و آموزندهاى دربارهء امام حسين ( ع ) نوشته شده ، كتابهاى ضعيف و سست و سطحى هم فراوان نوشته شده است .
البتّه از اين دست كتابها در تاريخ ديگر معصومين هم وجود دارد ، اما در اينجا بيشتر است .
روشنتر بگوييم كه در دهههاى گذشته آن قدر كتاب ضعيف و بازارى و عوامپسند كه دربارهء امام حسين ( ع ) نوشته شده ، دربارهء ديگر معصومين نوشته نشده است . علل اين موضوع روشن است ؛ از جمله اين كه چون كتابهاى دربارهء امام حسين ( ع ) خوانندگان بيشترى دارد ، نويسندگان بيشترى در اين عرصه وارد شدهاند و عدّهاى از اين نويسندگان ، صلاحيّت كافى ، و حتّى لازم ، را ندارند .
بارى ، در سالهاى گذشته كتابهايى دربارهء امام حسين ( ع ) نوشته شده كه موجب سرافكندگى است . محتواى اين كتابها چند نقل و قصّه و خبر ، توأم با خرافه و مبالغه است .
نثر آنها نيز پريشان و به فارسى درى - ورى ( به جاى فارسى درى ) ، و عربى يأجوج و مأجوج ( به جاى عربى فصيح ) ، است . آنچه در اين كتابها ديده نمىشود ، توصيف درست ، تحليل علمى ، نتيجهگيرى منطقى ، منابع معتبر و نثر معيار است . شايد برخى از اين كتابها مصداق كتابهاى ضالّه و انحرافى نباشد ، اما از آنها زيانبارتر است . در اين كتابها امام حسين ( ع ) بد عرضه شده و تصويرى كج و معوَج و دست و پا شكسته از قيام و شخصيّت او ارائه گرديده است . اين كتابها نه تنها در شأن امام و شايستهء قيام او نيست ، كه زيبندهء يك نويسندهء مسلمان هم نيست . اگر اين كتابها ، كه دربارهء يك پيشواى معصوم است ، با كتابهاى دربارهء شكسپير و تولستوى و گاندى مقايسه شود ، دانسته مىشود كه تا چه اندازه ضعيف و سخيف و سست و سطحى است .
عاشورا شناسى (فارسى) — صفحة 472
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص٤٧٢