17 - پيوند حماسه و عرفان
در مبارزات ، نبايد عبادات و توجّه به خدا و بعد معنوى فراموش شود . در كنار جهاد ، عبادت و نماز هم بايد باشد . امام حسين ( ع ) شب عاشورا را براى تلاوت قرآن ، نماز خواندن و مناجات مهلت خواست و فرمود : « انّى أُحِبُّ الصَّلوةَ » . « 1 » حضرت زينب ، حتّى در اين سفر هم نماز شب خود را ( هر چند نشسته ) فراموش نكرد . شب عاشورا ، خيمهء ياران امام ، پر از زمزمهء عبادت و نيايش بود . ظهر عاشورا امام نماز اوّل وقت را برگزار كرد .
18 - عمل به تكليف
آنچه مهم است ، عمل به تكليف و انجام وظيفه است ، چه كار به پيروزى بينجامد ، چه به شكست ظاهرى اساساً پيروزى همان عمل به وظيفه است ، نتيجه ، هر چه كه باشد . امام امّت ( ره ) فرمود : « ما مأمور به انجام وظيفهايم ، نه تابع نتيجه . » سيّدالشّهدا ( ع ) نيز نسبت به سفر كربلا فرمود : أَرْجُو أَنْ يَكُونَ خَيْراً ما أَرادَ اللَّهُ بِنا ، قُتِلْنا أَمْ ظَفَرْنا . « 2 » آنچه را خدا بخواهد ، چه به صورت كشته شدن يا پيروزى ، اين خير است . آرى . . . « فرهنگ عمل به تكليف » .
19 - فرد ، فداى مكتب
با معيارهاى دينى ، اهميّت مكتب و اسلام ، بيش از افراد است ، حتّى اگر افراد برجستهاى همچون على ( ع ) و حسين ( ع ) باشند . براى باقى ماندن مكتب و ارزشهاى دينى ، معصومين ( ع ) فدا مىشوند و خون و جان خويش را فدا مىكنند . امام حسين ( ع ) بيعت با يزيد را بر خلاف اهداف دين مىداند و با ردّ آن ( مِثْلى لا يُبايِعُ مِثْلَهُ ) « 3 » جان خود را هم فدا مىكند و بر سرِ كار آمدن امثال يزيد را براى اسلام فاجعهآميز مىداند و