تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عاشورا شناسى (فارسى) — صفحة 256

مساهمون:

ص٢٥٦
نمىتواند يك قهرمان باشد . ناپلئون براى فرانسوىها قهرمان است ، اما آيا براى روسيه يا براى انگلستان هم قهرمان است ؟ البته نه . آنها حماسه هستند ، ولى يك حماسهء فردى از نوع خود خواهى . يك حماسهء بزرگ است يعنى يك خودخواهى بزرگ است ، يك خودپرستى بزرگ است ، يك جاه‌طلبى بزرگ است . ( در مقابل جاه‌طلبىهاى كوچك ، جاه‌طلبىهاى بزرگ هم در دنيا پيدا مىشود . ) اما اين حماسه‌ها حماسه‌هاى مقدس شمرده نمىشوند .

مشخصات حماسهء مقدس

حماسهء مقدس مشخصات ديگرى دارد كه عرض مىكنم ، مشخصاتى كه به موجب آنها ديگر ناپلئون و اسكندر نمىتوانند حماسهء مقدس باشند . حماسهء مقدس آن كسى است كه روحش براى خود موج نمىزند ، براى نژاد خود موج نمىزند ، براى ملت خود موج نمىزند ، براى قاره يا مملكت خود موج نمىزند ؛ او اساساً چيزى را كه نمىبيند شخص خودش است ، او فقط حق و حقيقت را مىبيند و اگر خيلى كوچكش بكنيم بايد بگوييم بشريت را مىبيند . اين آيهء قرآن يك آيهء حماسى است : قُلْ يا اهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا الى كَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ الّا نَعْبُدَ الّا اللَّهَ وَ لا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً ارْباباً مِنْ دونِ اللَّهِ . « 1 » اى اهل كتاب ، اى كسانى كه ادعاى مذهب داريد ! بياييد با همديگر يك سخن داشته باشيم ، بياييد خودمان را فراموش كنيم و فقط عقيده را ببينيم ، بياييد در راه يك عقيده خود را فراموش كنيم ، بياييد يك سخن را ايدهء خودمان قرار بدهيم : « الّا نَعْبُدَ الّا اللَّهَ » جز خدا هيچ موجودى را قابل پرستش ندانيم ، « وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً ارْباباً مِنْ دونِ اللَّه » بياييد استثمار را ملغى كنيم ، استعباد را ملغى كنيم ، بشر پرستى را ملغى كنيم ، عدل و مساوات را در ميان بشريت بياوريم . نگفت قوم من ، قوم تو ، با هم همدست شويم و پدر يك قوم ديگر را در بياوريم ؛ اين حرف‌ها نيست . پس يك جهت كه اين حماسه مقدس مىشود اين است كه هدفش مقدس و پاك و منزّه است ؛ مثل خورشيد عالمتاب است كه بر همهء مردم و بر همهء جهانيان مىتابد .

هامش
( 1 ) . آل عمران / 64 .