گلزار شهداى احد شاخص ترين محلى بود كه در آن آتش خشم وكينهء امت اسلام عليه معاويه ودودمان ودارودستهء جنايتكارش زبانه مى كشيد ومسلمانان بالعن ونفرين تبرى وبيزارى خود رااز معاويه وبستگان پليد او اعلام مىداشتند . تحمل اين طيف وسيع وفزايندهء مخالفان براى معاويه وخاندان بنىاميه ناممكن بود و هيچ راهى براى نابود سازى اين پايگاه نيرومند وجود نداشت ، جزاينكه باصرف مبالغ گزاف از بيتالمال مسلمانان در صدد احداث قنات و چشمه سار برآيد ، وبااستمداد از طبيعت ، آثار آن شهيدان رانابود سازد تابه خيال خام خود از كابوس اجتماع مسلمانان زنده دل دراين پايگاه انقلاب رهايى يابد . « 1 » اينجابود كه معاويه دستور چشمه يا بى وحفر قنات در احد را مىدهد ، و آب برتربت پاك حمزه و ديگر شهيدان راه خدا سرازير مىكند . امانه تنها اين اقدام جنايتكارانه به سود او پايان نيافت ، بلكه قرب ومقام شهدا وجاودانگى آنان بيش از گذشته بر مردم آشكار شد ، وبانمايان شدن پيكرهاى ترو تازهء آنان ، كوس رسوايى معاويه وخاندان پليدش بيش از پيش نواخته شد . گويا آشكار شدن بدنهاى مطهّر شهداى احد يك بار ديگر در تاريخ تكرار شده است . عبدالصمدبن على گويد : مردم در سال حرقه « 2 » بر حفظ گورهاى بستگانشان در احد بسيج شدند . من نيز بيرون آمدم ونزد قبر عمويم حمزةبن عبدالمطّلب رفتم - در حالى
سرداران صدر اسلام (فارسى) — صفحة 110
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص١١٠
هامش
( 1 ) . و اين يكى ديگر از شباهتهايى است كه حمزهء شهيد باسرور شهيدان حسين بن على عليهما السلام داراست . چه دشمنان حسين عليه السلام نيز خواستند تاباشخم زدن وكشت و كار ، آثار قبر حسين عليه السلام وشهداى والامقام كربلارانابود كنند .
( 2 ) . حرقه به معناى آتش سوزى است ، و از آنجا كه حوادث مهم منشأنامگذارى سالهاوتعيين تاريخ مى شد آن سال با اين نام مشهور شده است ، و احتمال اينكه اين نام كنايه از حوادثى مانند خشكسالى وقحطى باشد نيز بعيد نيست .