مال و ثروت چيزى است كه انسان ، به‌وسيلهء آن ، مىتواند نيازهاى خود را تأمين كند و از اين رو ، به شدّت مطلوب انسان است . بنابراين ، مال و ثروت به خودى خود ، خوب و مفيد ، و عامل برقرارى و بقاى حيات اجتماعى است . آنچه مذموم است تعلّق خاطر به آن ، و وسيله تبهكارى قراردادن آن مىباشد . قرآن كريم در آيات متعدّدى مال را به‌عنوان نعمت و زينت معرّفى كرده است « 1 » ؛ ارزش مثبت يا منفى آن ، به نيّت انسان و انگيزهء فراهم آوردن آن بستگى دارد . اگر او حيات دنيا را براى عبادت ، انجام وظيفه و در نهايت براى تكامل خودش مىخواهد ، اين گونه زندگى و متعلّقات آن ارزش مثبت اخلاقى دارد . اما برعكس ، اگر زندگى دنيا و متعلقات آن را هدف قرار دهد و آنچنان سرگرم آن شود كه وى را از اهداف بالاترى كه مىبايست به آن برسد ، باز دارد ، از جهت اخلاقى داراى ارزش منفى است . بنابراين ، مال از آن جهت كه مايهء حيات اجتماع است ، تحصيل آن امرى مطلوب ، و مورد سفارش اسلام مىباشد .

در مكتب اسلام بيكارى مذموم ، و به كار و تلاش توصيه بسيارى شده است . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : « الْكادُّ لِعِيالِهِ كَالُمجاهِدِ فى سَبيلِ اللَّهِ » « 2 » كسىكه خود را براى ادارهء زندگىاش به مشقّت مىاندازد مانند كسى است كه در راه خدا جهاد مىكند . از سوى ديگر كسانى كه زحمت خود را به دوش ديگران مىاندازند مورد نكوهش قرار گرفته‌اند . پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « . . . مَلْعونٌ مَلْعُونٌ مَنْ الْقى كَلَّهُ عَلَى النَّاسِ » « 3 » ؛ هر كس كه سنگينى [ اقتصادى ] خود را بر دوش مردم بيندازد ملعون است و لعنت خدا