عدم جزم و تطرّق شكّ و احتمالات در تقويم خواهد بود ، و از طرفى نفس شرطيّت رؤيت با توجّه به كرويّت زمين موجب تعدّد مبدأ دخول شهر جديد مىباشد ، بديهى است در بسيارى از مسائل و امورى كه به تاريخ قطعى و جزمى بستگى پيدا مىكند رجوع به تاريخ قمرى مستحيل مىباشد و بايد يك تاريخ بتّى و لايتغيَّر براى اين امور در نظر گرفت .
مرحوم علّامهء طهرانى از آنجائى كه مبدأ شروع روز و شب را از شب قبل دانسته ، جهت تنظيم اوقات از ساعت غروبكوك استفاده مىكردند و محسّناتى را براى اين ساعت بر ساعت ظهركوك بر مىشمردند . در اينجا نيز بايد متذكّر شد قطعاً مسألهء فوقالذّكر در تاريخ قمرى و لزوم تاريخ مشخّص براى بعضى از امور ادارى و غيره در اينجا به طريق اولى وجود دارد .
در رابطه با تغيير اصطلاحات عربى به واژههاى فارسى حسّاسيّتى بىنظير از خود نشان مىدادند ، و اين حركت را محو اسلام و قطع پيوند امّت اسلامى با متون دينى در دراز مدّت مىدانستند ؛ چنانچه در تركيه انجام پذيرفت . و اين مسأله را فاجعهاى براى ملّت مسلمان ايران قلمداد مىنمودند ، و همچون تبدُّل تاريخ ، دست اجانب را در اين قضيّه دخيل مىدانستند . همچنين در مسألهء محدوديّت نسل با صراحت ، عوامل خارجى را محرِّك اصلى و مسبّب اين حركت خلاف و مذموم و خانمان برانداز جامعهء مسلمين مىدانستند و با شدّت و حِدّت هر چه تمامتر با آن برخورد مىنمودند ؛ و در كتابى كه بنام « رساله نكاحيّه : كاهش جمعيّت ضربهاى سهمگين بر پيكر مسلمين » تأليف نمودند تا حدودى از رمز و راز اين حركت شوم پرده برمىدارند .
از ديگر تأليفات ايشان يادنامهاى دربارهء استاد علّامهء طباطبائى بنام « مهر تابان » و همينطور تأليفى دربارهء حضرت حدّاد بنام « روح مجرّد » است . دربارهء علّت تأليف « روح
مهر فروزان (نمائى اجمالى از شخصيت علمى و اخلاقى حاج سيد محمد حسين حسينى طهرانى ) (فارسى) — صفحة 81
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٨١