به اخلاق حميده گشته موصوف * به علم و زهد و تقوى بوده معروف
همه با او ولى او از همه دور * به زير قبّههاى سترّ مستور [ 1 ]
انسان كامل عمل به موازين و مبانى شرع را تحميل بر نفس نمىكند
از اين بيانات استفاده مىشود كه چنانچه گذشت شرط اصلى و محورى و حياتى متابعت از استاد كامل و عارف و اصل و يا به تعبيرى استاد عامّ ، متابعت از شرع اقدس و تطبيق امور خود با موازين و مبانى شرع است .
تذكّر اين نكته فوق العاده مهمّ است كه اين تطبيق نه از روى مراقبه و مجاهده و تكليف و تحميل نفس است ، بلكه خواهى نخواهى حال او متبدّل به حال و خصوصيّتى مىشود كه اين جَرى و انطباق حاصل مىشود . و اين مطلب از آن جهت است كه نفس او از محدوده نفوس بشرى بالكليّه خارج شده است ، و متبدّل به نفس الرّحمن و ذات أقدس إله شده است ، و ديگر اثرى از آثار و لوازم نفوس بشرى در او موجود نيست تا بخواهد آن را از خود دور كند و يا بر خلاف ميل خود بخواهد إطاعةًلأمر الله و انقياداً لَه تكليفى را انجام دهد ، چنانچه ما انجام مىدهيم . و از آنجا كه سنّت پروردگار بر إرسال رسل و إنزال كتب و شرايع و اديان است ، بايد در عالم ظاهر نيز نفس عارف همان سنّت و شريعت و تربيت و ادب را به أحسن وجه إعمال نمايد ، كه در غير اين صورت تخلّف نظام تكوين از تشريع لازم آمده و امور عالم تشريع مختلّ و درهم خواهد شد .
حضرت سيّد السّاجدين و زين العابدين علىّ بن الحسين عليهماالسّلام در بيان اين مسأله مىفرمايند : [ 2 ]
هامش
[ 1 ] - گلشن راز
[ 2 ] - در احتجاج طبرسى آورده است : و بالإسناد المتقدّم ذكره عن الرّضا عليهالسّلام أنّه قال : قالَ علىُّ بنُ الحسين عليهِما السّلامُ . . .