و از إسحاق بن عمّار روايت مىكند كه قال : قال أبوعبدالله عليه السّلام :
إنَّ اللهَ عَزّوجَلَّ لَيَدفَعُ بِالدُّعاءِ الأمرَ الَّذِى عَلِمَهُ أن يُدعَى لَهُ فَيَستَجِيبُ ، و لَولا ما وُفِّقَ العَبدُ مِن ذَلِكَ الدُّعاءِ لأصابَهُ مِنهُ ما يَجُثُّهُ [ 1 ] مِن جَدِيدِ الأرضِ . [ 2 ]
دعا يك حلقه از اسباب عدم نزول بلاء است
اين روايت مىفهماند كه دعا يك حلقه از سلسله اسباب عدم نزول بلاء است ، و عدم دعا يك حلقه از سلسله نزول اسباب بلا است . چنانچه خدا بداند كه بندهاش دعا مىكند ، آن امرى كه مقدّر شده بر مىگرداند ؛ و اگر بنده دعا نكند آن بلا به او مىرسد گرچه هيچ سببى به صورت ظاهر براى هلاكت او نباشد ، ليكن درختى را كه از زمين مىكنده مثلًا به او برخورد مىكند و او را از پاى در مىآورد . پس اگر بنده الهام به دعا شود اين الهام كاشف از رفع بلا است ، و اگر قلبش ميل به دعا پيدا نكند و در حال بلا يا قبل از آن إنابه و تقاضائى نداشته باشد اين كاشف از وقوع بلا است .
در « كافى » از هشام بن سالم روايت مىكند كه ، قال :
قالَ أبُوعَبدِاللهِ عليه السّلام : هَل تَعرِفُونَ طُولَ البَلاءِ مِن قِصَرِهِ ؟ قُلنا : لا ! قالَ : إذا الهِمَ أحَدُ [ كُمُ ] الدُّعاءَ عِندَ البَلاءِ فَاعلَمُوا أنَّ البَلاءَ قَصِيرٌ . [ 3 ]
هامش
1 - جَث به معنى قطع است ؛ و در بعضى از نسخ « كافى » ما يجنّه با نون ذكر شده كه معنى استتار را دارد .
2 - همان مصدر : [ امام صادق عليه السّلام فرمودند : خداوند متعال بواسطهء دعاء حادثهاى را كه مىداند بندهاش دربارهء آن دعاء مىكند برمىگرداند . و اگر عبد موفّق به اين دعاء نشود چه بسا بواسطهء حادثهاى مثل كندن چيزى از زمين و برخورد با او مصدوم مىشود . مترجم ]
3 - همان مصدر ، ص 471 : [ امام صادق عليه السّلام به هشام فرمودند : آيا ابتلاء ممتد و طولانى و ابتلاء كوتاه مدت را مىشناسيد ؟ عرض كردم : خير ، فرمود : اگر در هنگام نزول بلاء در قلب شما ميل به دعا پيدا شد بدانيد كه اين ابتلاء كوتاه مدت است . مترجم ]