يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِر . [ 1 ]
معانى و مفاهيم ظاهرى قرآن همگانى است
قرآن به لسان فصيح و بدون گير و اغلاق وارد شده تا همه كس بفهمند و بهرهبردارى كنند . گرچه قرآن داراى معانى عميقه و اختصاص به افراد روشندل دارد ، ولى معانى و مفاهيم ظاهرى آيات همگانى بوده و موجب عبرت و سرور و خوف و خشيت و تقوى و اخلاص و معرفت براى عموم است ، و هر كس به نسبت خود از او استفاده مىكند . در سورهء الاسرآء ( 17 ) آيهء 41 وارد است كه : وَ لَقَدْ صَرَّفْنا فى هذَا الْقُرْآنِ لِيَذَّكَّرُوا وَ ما يَزيدُهُمْ إِلَّا نُفُوراً . يعنى « در اين قرآن با معانى و دلائل و امثال و غيره از آن چيزهائى كه موجب اعتبار است از همه چيز آورديم براى آنكه متذكّر امر خدا و سير بسوى خدا گردند . »
و براى همين جهت در قرآن و روايات امر به ترتيل شده است : يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ ، قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَليلًا ، نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَليلًا ، أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتيلا . [ 2 ] « اى عبا به خود پيچيده ! برخيز تمام شب را مگر اندكى از آن ، نصف شب را برخيز يا مقدارى از نصف هم كم كن يا مقدارى بر نصف اضافه كن ، و قرآن را به نحو ترتيل بخوان ! »
در « كافى » با إسناد خود روايت مىكند از عبدالله بن سليمان ، قال :
سَألتُ أباعَبدِاللهِ عَلَيه السّلامُ عَن قَولِ اللهِ عَزّوجَلَّ : وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتيلا ، قالَ : قالَ أمِيرُالمُؤمِنِينَ صلوات الله عليه : بَيِّنهُ تِبيانًا و لا تَهُذَّهُ هَذَّ الشِّعرِ [ 3 ] و لاتَنثُرهُ نَثرَ
هامش
1 - [ و هر آينه تحقيقاً ما قرآن را براى تذكّر و يادآورى از خدا آسان نموديم ؛ پس آيا يادآورنده و موعظه پذيرى هست يا نه ؟ ]
2 - سوره المزّمّل ( 73 ) آيات 1 إلى 4 .
3 - هذَّ - هذّاً : قطعه سريعاً .