تأويل آيه آيه ، چه راجع به خود أئمّه و چه راجع به شيعيان آنها و چه راجع به دشمنان آنها است بر ترتيب سور و آيات قرآن تصنيف كردهاند ؛ و مرحوم محقّق فيض كاشانى مىگويد كه : من يكى از آنها را كه به دست آوردم قريب به بيست هزار بيت بود .
آياتى از قرآن كه نيازمند تأويل هستند
ما چند مورد از اين امور را بيان مىكنيم و سپس در بحث و تحقيق آن وارد مىشويم .
در كتاب « كافى » است از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام فى قوله تعالى : نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمينُ ، عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرينَ ، بِلِسانٍ عَرَبِىٍّ مُبينٍ ، [ 1 ] قال :
هِى الوِلايَة لأميرِالمُؤمِنينَ . [ 2 ]
و در همين كتاب از عمر بن حنظلة از حضرت صادق عليه السّلام :
سَأله عَن قَولِ اللهِ تعالى : قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهيداً بَيْنى وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتاب [ 3 ] قال : فَلَمّا رَآنى أتَتَبَّعُ هَذا و أشباهَهُ مِنَ الكِتابِ قالَ : حَسبُكَ كُلُّ شَىءٍ فى الكِتابِ مِن فَاتِحَتِهِ إلَى خاتِمَتِهِ مِثلُ هَذا فَهُوَ فى الأئِمَّة عُنُوا بِهِ . [ 4 ]
هامش
1 - سوره الشّعرآء ( 26 ) آيات 193 إلى 195 : [ قرآن را روح الأمين با زبان عربى آشكار ، بر قلب تو فرود آورد ؛ براى آنكه از بيم دهندگان مردم به سوى خدا بوده باشى ! ]
2 - فى المقدّمة الثالثة من تفسير الصافى ، ج 1 ، ص 25 نقلًا عن الكافى ، ج 1 ، ص 412 : و العياشى .
3 - سوره الرّعد ( 13 ) ذيل آيه 43 : [ بگو كافى است كه خدا گواه باشد بين من و شما ، و نيز كسى كه به او علم كتاب داده شده است گواه است بر اين معنى . ]
4 - فى المقدّمة الثالثة من تفسير الصافى ، ج 1 ، ص 25 نقلًا عن الكافى ، و العياشى ، ج 1 ، ص 13 : [ و نيز در « تفسير عيّاشى » از عمر بن حنظلة از حضرت صادق عليه السّلام است كه چون ابن حنظله مىگويد : از معنى اين آيه پرسيدم :
« بگو اى پيامبر ! خداوند و كسى كه در نزد وى علم كتاب است ، كفايت مىكنند كه گواه و شاهد در ميان من و شما بوده باشند ! » ابن حنظله گفت : چون حضرت مرا ديد كه پىجوئى اين را و اشباه اين را از كتاب خدا مىكنم فرمود : كافى است براى تو كه بدانى : آنچه در كتاب خداست از فاتحهاش تا خاتمهاش ،
همهء آنها مثل همين آيهاى كه عنوان نمودى مىباشد ؛ و همه راجع به أئمّه عليهم السّلام نازل شده ، و مقصود و مراد ، آنها هستند . ]