شايد معنى شعر مرحوم بابا طاهر ( ره ) كه مىفرمايد :
ز دست ديده و دل هر دو فرياد * كه هر چه ديده بيند دل كند ياد
بسازم خنجرى نيشش ز فولاد * زنم بر ديده تا دل گردد آزاد
اين باشد كه با كفّ نفس و دندان به روى جگر گذاردن ، راه شهوات و لذائذ محرّمه را بر خود مىبندم تا مرغ دل من به دنبال دانه از راه شبكه و دام ديده در تلهء گناه نيفتد و گرفتار نشود .
دوّم : نگاهداشتن زبان از هر چه گفتنش شايسته نيست ؛ مانند دروغ ، غيبت ، نمّامى ، فحش ، سبّ ، جفا و تعدّى در گفتار ، خودنمائى ، مجادله و بطور كلّى هرزهگوئى يا سخنان بيهوده و لغو گفتن و ياوهسرائى نمودن .
در « ثواب الأعمال » مرحوم صدوق ( ره ) با إسناد خود روايت كرده است از رسول اكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم :
إنّه قالَ : . . . مَنِ اغْتابَ مُسلِمًا بَطَلَ صَومُهُ و نُقِضَ وُضُوؤُهُ ، فَإن ماتَ و هُوَ كَذلِكَ ماتَ و هُوَ مُستَحِلٌّ لِما حَرَّمَ اللهُ . [ 1 ]
گردش زبان ، دل را به گردش در مىآورد ؛ اگر زبان به ذكر خدا مترنّم گردد ، دل نيز در حرم خدا حركت مىكند ، و اگر زبان به گناه حركت كند ، دل نيز در اين مرتع شيطان جولان مىكند . يك علّت مهم آشوب دلها همانا تكثير در كلامها است ؛ به روايت عامّه حضرت رسول صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمودند :
لَولا تَمرِيجٌ فى قُلوبِكُم و تَكْثيرٌ فى كَلامِكُم لَرَأيتُم ما أرَى و لَسَمِعتُم ما أسمَعُ . [ 2 ]
هامش
[ 1 ] ثواب الأعمال و عقاب الأعمال ، ص 284 : [ كسى كه غيبت مسلمانى را بكند روزهاش باطل خواهد شد و طهارتش زايل مىشود . پس اگر در اين حال از دنيا برود در حالى مىميرد كه محرّمات الهى را حلال شمرده است . مترجم ]
[ 2 ] تفسير الميزان ، ج 5 ، ص 270 : فيما رواه الجمهور عن النّبىّ صلّى الله عليه و آله و سلّم قال : لَولا تَمرِيجٌ فى قُلوبِكُم و تَكْثيرٌ فى كَلامِكُم لَرَأيْتُم ما أرَى و لَسَمِعتُم ما أسمَعُ : [ اگر نبود تشويش و اضطراب در قلوب و زياده سخن گفتن شما ، قطعاً مىديديد آنچه را من مىبينم و
مىشنيديد آنچه را من مىشنوم . مترجم ]