عام ، و روزهء خاصّ ، و روزهء خاصّ الخاصّ . و ما به توفيق خداوند متعال با شرح و بسط بيشترى با استفاده و استشهاد از اخبار اهل بيت عصمت سلام الله عليهم أجمعين مطالب آنان را بيان مىكنيم .
اوّل : روزهء عامّ ، و آن عبارت است از كفّ بطن و فرج از قضاء شهوات ، و تفصيل آن در كتب فقهيّه مذكور است .
دوّم : روزهء خاصّ ، و آن عبارت است از كفّ سمع و بصر و لسان و دست و پا و ساير جوارح از گناهان و هر چه مورد رضاى خداوند متعال نيست . روزهدار بايد چشم و گوش و زبان خود را نگاه دارد از مكروهات ؛ چون طبق روايتى كه از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده است كه الصَّومُ جُنَّة ، [ 1 ] بايد روزه يك سِپَرى باشد از جميع گناهان ، و طبق آيهء مباركه بايد روح و حقيقت روزه او را به مقام تقوى رهبرى كند ؛ و براى حصول آن بايد هفت امر را مراعات كرد :
هفت أمر كه براى حصول ملكهء تقوى بايد رعايت شود
اوّل : چشم پوشيدن و نگهدارى آن از رها شدن آن بسوى هر چه مذموم و مكروه است . چون چشم كه بيفتد به امر مذمومى ، بدنبال او دل حركت مىكند و در آن افق گناه مىايستد ؛ پس براى نگاهدارى دل بايد چشم را از محرّمات نگهدارى نمود . حضرت رسول الله فرمودند :
النَّظِرَة سَهمٌ مَسمُومٌ مِن سِهامِ إبلِيسَ ، فَمَن تَرَكَها خَوفًا مِنَ اللهِ أعطاهُ إيمانًا يَجِدُ حَلاوَتَهُ فِى قَلبِه . [ 2 ]
هامش
[ 2 ] بحار الأنوار ، ج 101 ، ص 38 ؛ مستدرك الوسائل ، ج 14 ، ص 268 با اندكى اختلاف : [ نگاه كردن تيرى است مسموم از تيرهاى شيطان ، پس كسى كه آن را ترك گويد به جهت ترس از
خدا ، پروردگار ايمانى به او عطاء مىنمايد كه شيرينى و لذّتش را در قلب خود احساس مىكند . مترجم . ]
[ 1 ] - الكافى ، ج 4 ، ص 62 .