دارد ؛ ولى نقش اساسى و نهايى ، مربوط به شب بيست و سوم است .
تأمّل در اين پنج دسته از احاديث ، نشان مىدهد كه نه تنها ميان آنها تعارضى نيست ، بلكه آنها مؤيّد يكديگرند .
توضيح ، اين كه از ديدِ احاديث اهل بيت عليهم السلام و شمار قابل توجّهى از احاديث اهل سنّت ، شب قدر ، شب بيست و سوم است . از اين رو ، ابن بابويِه صدوق ( م 381 ق ) مىگويد :
بزرگان شيعه ، درباره شب قدر ، همه يكسخناند كه : آن ، شب بيست و سوم ماه رمضان است . « 1 »
احاديث دسته اوّل ، دوم و سوم كه براى درك فضيلت شب قدر ، به احيا و كارهاى خوب در دهه آخر ماه رمضان توصيه دارند ، همچنين احاديثى كه به احياى شبهاى نوزدهم ، بيست و يكم و بيست و سوم سفارش مىكنند ، همگى به دو نكته بر مىگردند :
نخست . مسلمانان از شبزندهدارى شبهاى ماه رمضان ، بيشترين بهره را از عطايا و دستاوردهاى آن داشته باشند ، چنان كه در حديثى ، رازِ پوشيده بودن شب قدر در ميان شبهاى مختلف ، اين گونه بيان شده است :
إنَّ اللّهَ إنَّما يَستُرُها عَنكم نَظَرا لَكم . « 2 »
خداوند ، آن را از شما پنهان داشته است تا عنايت بيشترى به شما نمايد .
دوم . گر چه شب قدر ، شب بيست و سوم است ، امّا به آن معنا نيست كه آن دو شب ديگر ، هيچ نقشى نداشته و در تقدير امور و سرنوشت انسان ، بىاثرند .
هامش
( 1 ) الخصال : ص 519 ح 7 ، بحار الأنوار : ج 97 ص 16 ح 31 .
( 2 ) بحار الأنوار : ج 34 ح 346 .