سه . تداوم شب قدر
بررسى آيات سوره قدر و تأمّل در احاديث ، نشان مىدهند كه شب قدر ، ويژه زمان نزول قرآن و دوران پيامبر صلى اللّه عليه و آله نيست ؛ بلكه هميشگى است و از آغاز آفرينش انسان بوده و تا پايان جهان و وجود انسان در آن ، تداوم خواهد داشت ، به چند دليل :
يكم . شب قدر ، ظرف نزول قرآن است و ظرف بايد پيش از مظروف ، وجود داشته باشد .
دوم . در سوره قدر ، فعل مضارع "
تَنَزَّلُ
( فرود مىآيند ) " به كار رفته كه بر استمرار ، دلالت مىكند . نيز جمله اسميه : "
سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ
؛ « 1 » آن شب تا دميدن سپيده ، ايمن است " ، مفهوم تداوم دارد .
سوم . قرآن كريم ، بارها تأكيد كرده كه سنّت خداوند در تدبير جهان ، تغييرناپذير است . « 2 » از اين رو ، اين سنّت كه مربوط به تدبير امور انسانها و سرنوشت آنان است ، همه امّتها و اقوام گذشته و حال و آينده را در بر مىگيرد .
چهارم . احاديث فراوانى بر اين نكته دلالت دارند كه شب قدر ، پس از پيامبر خدا نيز تداوم خواهد داشت . شمارى از اين احاديث ، استمرار اين شب را از آغاز خلقت و همراه انسان تا پايان عمر جهان ، تأييد مىكنند .
پس آنچه در تفسير الدرّ المنثور ، از پيامبر صلى اللّه عليه و آله روايت شده كه : " خداوند ، شب قدر را به امّت من بخشيد و آن را به پيشينيان عطا نكرده بود " ، علاوه بر ضعف سند ، در برابر قرائن و دلايل گذشته ، قابل اعتماد نيست .
هامش
( 1 ) قدر : آيه 5 .
( 2 ) از جمله در : فاطر : آيه 43 ، اسراء : آيه 77 ، احزاب : آيه 38 و 62 ، فتح : آيه 23 .