چهار . تعيين شب قدر
قرآن كريم ، نزول قرآن را در ماه رمضان مىداند : "
شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ
؛ ماه رمضان ، ماهى است كه قرآن ، در آن نازل شده است " و از سوى ديگر ، با صراحت ، نزول آن را در شب قدر مىداند : "
إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ
؛ ما آن را در شب قدر ، نازل كرديم " . مقتضاى جمع ميان اين دو آيه ، آن است كه شب قدر ، حتما در ماه رمضان باشد . اين ، در حالى است كه در احاديث اهل سنّت ، در بيان اين كه شب قدر ، كدام شب از شبهاى ماه رمضان است ، اختلافات فراوانى است ، به گونهاى كه جمع ميان آنها ممكن نيست .
احاديثى كه از اهل بيت عليهم السلام در تعيين شب قدر نقل شدهاند ، به پنج دسته قابل تقسيماند :
دسته اوّل . احاديثى كه شب قدر را در دهه آخِر ماه رمضانْ تعيين مىكنند .
دسته دوم . احاديثى كه : شب قدر را يكى از سه شبِ : نوزدهم ، بيست و يكم و بيست و سوم مىدانند . « 1 »
دسته سوم . احاديثى كه مىگويند : شب قدر ، در يكى از دو شبِ بيست و يكم و بيست و سوم است . « 2 »
دسته چهارم . احاديثى كه شب بيست و سوم را به طور معيّن ، شب قدر مىدانند .
دسته پنجم . احاديثى كه دلالت مىكنند بر اين كه شبهاى : نوزدهم ، بيست و يكم و بيست و سوم ، هر كدام به گونهاى در تعيين سرنوشت انسانها و امور آنان ، نقش
هامش
( 1 ) ر . ك : المصنّف ، عبد الرزاق : ج 4 ص 251 ح 7696 ، كنز العمّال : ج 8 ص 539 ح 24057 ؛ مجمع البيان : ج 10 ص 787 .
( 2 ) ر . ك : الكافى : ج 4 ص 156 ح 1 و 2 ، تهذيب الأحكام : ج 3 ص 58 ح 200 و 201 ، كتاب من لا يحضره الفقيه : ج 2 ص 159 ح 2029 ، الأمالى ، طوسى : ص 689 ح 1466 وص 690 ح 1467 ، بحار الأنوار : ج 97 ص 4 .