خويش ، بهترين سرنوشت و سودمندترين كسب و كار را تحقّق بخشد .
در اينجا دو مطلب مهم است :
مطلب اوّل . رقم خوردن سرنوشت انسان در شب قدر ، در چارچوب مقدّرات او در علم ازَلى خداوند است . به ديگر سخن ، بر اساس احاديث اهل بيت عليهم السلام ، آنچه در علمِ حضرت حق ، در طول سال براى مردمْ مقدّر است ، به صورت برنامهاى نوشتهشده ، آشكار مىشود كه فرشتگان ، آن را مىنويسند و به امام عصر عليه السلام تحويل مىدهند ، و اين ، به تناسب كارى است كه انسان در شب قدر انجام مىدهد .
مطلب دوم . بر اساس شمارى از احاديث ، تعيين سرنوشت انسان در شب قدر و رقم خوردن آنچه در يك سال آينده بر او خواهد گذشت ، به معناى آن نيست كه او به طور كامل در برابر اين سرنوشت ، بىاختيار باشد ، بدان سان كه براى تغيير آن ، هيچ كارى از او بر نيايد ؛ بلكه او مىتواند در سايه دعا و توسّل و با انجام دادن كارهاى شايسته ، مقدّرات حتمى خود را كه در شب قدر ، رقم خوردهاند ، تغيير دهد . از اين رو ، امام باقر عليه السلام فرموده است :
فَما قُدِّرَ فى تِلك اللَّيلَةِ وقُضِىَ فَهُوَ مِنَ المَحتُومِ و للّه عز و جل فيهِ المَشِيَّةُ . « 1 »
آنچه در آن شب ، مقدّر ( معيّن ) شده ، حتمى است و البته خدا مىتواند در آنها ، آن گونه كه بخواهد ، عمل كند .
با توجّه به ساختار و مضمون اين گونه احاديث و افزودن آن به ادلّه قطعىاى كه بر " اجابت دعا در طول سال ، بخصوص در عرفات و حرمهاى مطهّر " دلالت دارند ، نمىتوان ظاهر برخى احاديث را كه مقدّرات شب قدر را تغييرناپذير مىدانند ، پذيرفت .
هامش
( 1 ) ثواب الأعمال : ص 93 ح 11 .