خيبر و بنا به قولى هم در صفر سال هشتم هجرى ، يك سال و چند ماه قبل از فتح مكّه ، مسلمان شد . او از كارگزاران پيامبر خدا در عمّان بود و تا زمانى كه پيامبر صلى اللّه عليه و آله درگذشت ، همچنان در اين مقام بر جاى ماند . وى از سوى ابو بكر به حكومت شام تعيين شد و از طرف عمر بن خطّاب به حكومت فلسطين منصوب شد . عثمان نيز چهار سال او را بر فلسطين گماشت و سپس ، بركنارش كرد . عثمان كه كشته شد ، عمرو به معاويه پيوست و از او پشتيبانى نمود . وى در جنگ صِفّين با معاويه شركت كرد و جايگاهش در آن مشهور است . او يكى از دو حَكَم بود . بعدا معاويه او را به مصر فرستاد و در سال 43 ق ، مُرد . زيد بن ارقم ، از پيامبر خدا روايت كرده است كه فرمود : " هرگاه ديديد معاويه و عمرو بن عاص با هم گِرد آمدهاند ، آن دو را از يكديگر جدا كنيد ؛ زيرا اين دو نفر ، هرگز براى خير گِرد هم نمىآيند " .
ر . ك : رجال الطوسى : ص 43 ش 315 ، اسد الغابة : ج 4 ص 144 147 .
كسرا ( خسرو )
كسرا ، لقب پادشاهان ايران بوده ، چنان كه قيصر ( سِزار ) ، لقب امپراتوران روم بود . مراد از كسرا در اين حديث ، يزدگرد سوم است . نسبش دانسته نيست . بعضى گفتهاند پور شهريار و نواده خسرو پرويز بوده است . او سى و پنجمين پادشاه از سلسله ساسانى بود كه در سال 632 م ، بر تخت سلطنت نشست . مادرش زَنگى بود و چون در ميان خاندان سلطنتى ، كسى جز او نبود ، ناچار ، وى را انتخاب كردند . در دوره او مشكلات سختى ايجاد شد . عمر ، در سال چهاردهم هجرى ، سپاهى سى هزار نفره به فرماندهى سعد بن ابى وقّاص براى فتح ايران فرستاد و لشكر يزدگرد ، شكست خورد و گريخت . خودش هم در سال 31 ق ، به دست آسيابانى كشته شد و با مرگ او ، سلسله ساسانى منقرض شد .
مُحَلّم بن جثّامه
يزيد بن قيس بن ربيعه كَنانى ليثى ، از ياران خدا ، و از گروهى بود كه پيامبر صلى اللّه عليه و آله به سوى اضم فرستاد . وى با عامر بن اضبط اشجعى ، على رغم آن كه به وى تحيّت اسلامى گفت ،