تحليلى درباره ممنوعيت دعا كردن در حقّ مشركان و كافران و ستمگران
در آنچه گذشت ، مشركان و كافران و ستمگران ، به عنوان كسانى كه دعا كردن در حقّ آنان شايسته نيست ، معرّفى شدهاند . پرسشى كه در اين باره قابل طرح است ، اين است كه دعا در حقيقت ، خيرخواستن از خدا براى ديگران است . بنا بر اين ، چه مانعى دارد كه مسلمان ، حتّى براى كسانى كه با او همعقيده نيستند ، و نيز براى انسانهاى كافر و ستمگر ، خيرخواهى كند ؟ به هر حال ، آنها هم انساناند . در سفارش اميرمؤمنان به مالك اشتر آمده است :
و أشعِر قَلبَكَ الرَّحمَةَ لِلرَّعِيَّةِ ، وَ المَحَبَّةَ لَهُم وَ اللُّطفَ بِهِم و لا تَكونَنَّ عَلَيهِم سَبُعا ضارِيا تَغتَنِمُ أكلَهُم ، فَإِنَّهُم صِنفانِ : إمّا أخٌ لَكَ فِى الدّينِ أو نَظيرٌ لَكَ فِى الخَلقِ . « 1 »
دل خويش را جايگاه رحمت براى مردم و مهر و لطف به آنها قرار بده و همچون جانورى درنده برايشان مباش كه خوردنشان را غنيمت بشمارى ؛ زيرا آنان ، دو دستهاند : يا در دين ، با تو برادرند و يا در آفرينش ، با تو برابر .
بىترديد ، يكى از مصاديق بارز رحمت ، محبّت ، لطف و خيرخواهى براى كسانى كه راه زندگى را درست انتخاب نكردهاند ، دعا براى هدايت و سعادت آنهاست . بنابر اين ، چرا دعا كردن براى ستمگران ، مشركان و كافران ، شايسته
هامش
( 1 ) نهج البلاغة : نامه 53 .