از يك سو ، قرآن تأكيد دارد كه اگر ايمان و پروامندى در جامعه فراگير شود ، بركات الهى از آسمان و زمين ، مردم را فرا خواهد گرفت و جامعه بشرى ، شاهد بركات همهجانبه مادّى و توسعه اقتصادى بيش از حدّ تصوّر ، خواهد بود . متون اسلامى صراحت دارند كه امورى مانند : نماز ، حج و دعا ، در بركات مادّى و توسعه اقتصادى نقش دارند .
از سوى ديگر ، در اسلام ، كارِ سالم براى تأمين زندگى آبرومندانه كه يكى از مهمترين اصول توسعه اقتصادى و بركات مادّى است از بزرگترين عبادتها و ارزشهاى معنوى شمرده مىشود . اين فرمايش پيامبر خدا ، در بيان همين مطلب است :
العِبادَةُ سَبعونَ جُزءا ؛ أفضَلُها طَلَبُ الحَلالِ . « 1 »
عبادت ، هفتاد بخش است كه برترينِ آنها ، كسب [ درآمد ] حلال است .
در پرتو اين نگرش ، اسلام ، همه تلاشهايى را كه در جهت پديد آوردن بركات مادّى صورت مىگيرند ، چنانچه با انگيزه صحيح و در جهت سازندگى انسان باشند ، عبادت شمرده ، مقدّس مىداند و معتقد است كه بركات مادّى و معنوى ، تنها دركنار هم پديد خواهند آمد .
3 . نقش نظام آفرينش در تكامل انسان
تأمّل در آنچه در بخش اوّل و دوم اين مجموعه با عنوان " اسبابِ خير " يا " اسباب بركت " آمده ، نشان مىدهد كه آفريدگار هستى ، در نظام آفرينش ، همهگونه امكانات و ابزار را از درون و برون ، براى تكامل مادّى و معنوى انسان ، فراهم ساخته و نعمتهاى ظاهرى و باطنى را بر انسان تمام كرده است . نيز اين آيه نورانى تداعى
هامش
( 1 ) . الكافي : ج 5 ص 78 ؛ الفردوس : ج 3 ص 79 . نيز ، ر . ك : توسعه اقتصادى بر پايه قرآن و حديث : بخش دوم / فصل سوم : كار / آنچه پيشهور را سزاست / جستجوى حلال .