مىشود كه :
" أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً .
« 1 »
آيا نديدند كه خداوند ، آنچه را در آسمانها و آنچه را در زمين است ، براى شما مسخّر گردانيد و نعمتهاى آشكار و نهان خود را براى شما سرشار ساخت ؟ " .
اين آيه ، بيانگر آن است كه به انسان از درون ، " عقل " و " فطرت " و " قواى باطنى " ، و از بيرون ، " وحى " داده شده تا وى به يارى آنها ، راه كمالش را بپيمايد .
به عبارت ديگر ، آنچه در آسمان و زمين است ، در اختيار انسان قرار داده شده تا وى از بركات آنها براى تكامل خويش و رساندن خود به مقصد ( انسانيّت ، كمال مطلق و لقاى خداوند ) بهره بگيرد . به گفته حافظ شيرازى :
اى دل ! به كوى عشق ، گذارى نمىكنى ؟ * اسباب جمع دارى و كارى نمىكنى ؟
ميدان به كام خاطر و گويى نمىزنى * بازى چنين به دست و شكارى نمىكنى ؟ « 2 »
بنا بر اين ، همه ارزشهاى اعتقادى ، اخلاقى و عملى ، و همه آنچه در زمين و آسمان در اختيار انسان است ، داراى " خير " و " بركت " اند و اگر در متون اسلامى ، تنها شمارى از صفات و كارهاى نيكو ، " خير " شمرده شده است ، يا شمارى از مكانها ، زمانها ، حيوانات ، نباتات ، غذاها و آبها ، مبارك ( داراى بركت ) به شمار آمده است ، به آن معنا نيست كه ساير صفاتِ نيكو و كارهاى پسنديده ، يا ساير مكانها و زمانها و . . . ، بدون بركتاند ؛ بلكه مقصود ، آن است كه اين موارد ، بيش از ساير موارد از " بركت " برخوردارند .
هامش
( 1 ) . لقمان : آيه 20 .
( 2 ) . ديوان حافظ .