سخنى درباره " بركت "
بركت در لغت ، به معناى تداوم ، رشد و گسترشِ " خير " است . « 1 » از اين رو ، ابن عبّاس ، بركت را به " فراوانى در هر خيرى " « 2 » و امام صادق عليه السلام واژه " مبارك " را به " نفّاع ( بسيار سودمند ) " « 3 » تفسير كردهاند .
علّامه طباطبايى رضوان اللّه تعالى عليه پس از نقل كلام راغب اصفهانى درباره بركت ، « 4 » مىفرمايد :
بركت ، در حقيقت ، خيرى است كه در چيزى پايدار ، و همراه آن است ؛ مانند : بركت در نسل ، كه به معناى فراوانى نسل و فرزندان يا جاودانه ماندن نام به سبب آنان است ؛ و بركت در غذا ، آن است كه به طور مثال ، گروه بسيارى با آن سير شوند ؛ و بركت در وقت ، آن است كه كارى در آن بگنجد كه معمولًا در وقتى همانند آن نمىگنجد . « 5 »
با نگاه كلّى به متون ، به دست مىآيد كه گستره كاربرد واژه " بركت " در قرآن و
هامش
( 1 ) . در معجم مقاييس اللغة آمده است كه : " برك " يك ريشه است و به معناى ثبات چيزى است . سپس معانى ديگرى كه به هم نزديكاند ، از آن برگرفته شده است . خليل گفته است : " بركت ، از فزونى و رشد است " . در قاموس اللغة است كه : " بركت ، يعنى رشد و افزايش " و در مجمع البيان است كه : " بركت ، يعنى ثبات خير به سبب رشد آن " ( ج 10 ، ص 73 ) .
( 2 ) . لسان العرب : ج 10 ص 766 .
( 3 ) . ر . ك : الأمالى ، صدوق : ص 606 ح 841 .
( 4 ) . اصل " برك " ، سينه شتر است كه بر زمين قرار مىگيرد .
( 5 ) . الميزان فى تفسير القرآن : ج 7 ص 381 .