الف . سند اين احاديث در منابع كهن و معتبر اهل سنّت « 1 » به جابر بن سَمُره و ابى جُحَيفه مىرسد .
ب . گزارش جابر بن سَمُره « 2 » نزد اهل سنّت ، صحيح و معتبر است . بَغَوى در ارزيابى اين حديث مىگويد :
بر صحّت اين حديث ، اتّفاق وجود دارد . « 3 »
افزون بر اين ، آلبانى برخى طُرُق اين حديث را صحيح مىداند . « 4 » همچنين ، اين حديث ، در صحيح مسلم « 5 » و صحيح البخارى « 6 » روايت شده كه اين نقلها نيز نزد اهل سنّت ، معتبر شمرده مىشوند ، هر چند در نقل بخارى به جاى " إثنا عشر خليفة " ، " إثنا عشر أميرا " آمده است .
ج . گزارش جابر بن سَمُره ، با همان اسنادى كه در منابع اهل سنّت آمده ، در منابع حديثى شيعه نيز نقل شده است . « 7 »
د . احاديث ياد شده ، علاوه بر جابر بن سَمُره از طريق عبد اللّه بن عمر ، عبد اللّه بن مسعود ، عبد اللّه بن عمرو بن عاص ، ا نَس بن مالك ، عبد اللّه بن ابى اوفى و
هامش
( 1 ) صحيح مسلم : ج 6 ص 3 و 4 ، مسند ابن حنبل : ج 5 ص 87 90 ، مسند أبى داوود : ج 2 ص 309 ح 4280 ، صحيح ابن حبّان : ج 15 ص 44 ، المعجم الكبير : ج 2 ص 195 232 ، تاريخ بغداد : ج 2 ص 124 .
( 2 ) . جابر بن سَمُره ، از صحابيان كم سال و خواهرزاده سعد بن أبى وقّاص است ( تهذيب الكمال : ج 4 ص 437 ش 867 ) . پدرش در سال فتح مكّه مسلمان شد ( الإصابة : ج 3 ص 149 ) . او در كوفه مىزيست و پس از سال 73 وفات كرد ( سير أعلام النبلاء : ج 3 ص 186 ) . از او 146 حديث ( با حفظ مكرّرات ) نقل شده كه 23 روايت آن در صحيح مسلم است ( تهذيب الأسماء : ج 1 ص 142 ) .
( 3 ) . شرح السنّة : ج 15 ص 31 .
( 4 ) . سلسلة الأحاديث الصحيحة : ج 1 ص 651 ش 376 .
( 5 ) . صحيح مسلم : ج 6 ص 3 و 5 .
( 6 ) . صحيح البخارى : ج 8 ص 127 .
( 7 ) . ر . ك : الخصال : ص 469 473 ح 12 30 ( با 19 سند ) و المناقب ، ابن شهر آشوب : ج 1 ص 248 و ص 249 و ص 250 ، العمدة : ص 416 ح 856 و ص 420 ح 871 ، كشف الغمّة : ج 1 ص 57 و 58 ، إعلام الورى : ج 2 ص 158 ، بحار الأنوار : ج 36 ص 239 ح 38 .