چرا پيش تو كاوهء خام گوى * بسان همالان كند سرخ روى
همه محضر ما و پيمان تو * بدرّد بپيچد ز فرمان تو
كىء نامور پاسخ آورد زود * كه از من شگفتى ببايد شنود
كه چون كاوه آمد ز درگه پديد * دو گوش من آواز او را شنيد
ميان من و او ز ايوان درست * تو گفتى يكى كوه آهن برست
ندانم چه شايد بدين زين سپس * كه راز سپهرى ندانست كس
چو كاوه برون شد ز درگاه شاه * برو انجمن گشت بازارگاه
همى بر خروشيد و فرياد خواند * جهان را سراسر سوى داد خواند
از ان چرم كاهنگران پشت پاى * بپوشند هنگام زخم دراى
همان كاوه آن بر سر نيزه كرد * همانگه ز بازار برخاست گرد
خروشان همى رفت نيزه بدست * كه اى نامداران يزدان پرست
كسى كو هواى فريدون كند * دل از بند ضحاك بيرون كند
بپوئيد كين مهتر آهرمنست * جهان آفرين را بدل دشمن است
بدان بىبها ناسزاوار پوست * پديد آمد آواى دشمن ز دوست
همى رفت پيش اندرون مرد گرد * جهانى برو انجمن شد نه خرد
بدانست خود كافريدون كجاست * سر اندر كشيد و همى رفت راست
بيامد بدرگاه سالار نو * بديدندش آنجا و برخاست غو
چو آن پوست بر نيزه بر ديد كى * بنيكى يكى اختر افگند پى
بياراست آن را بديباى روم * ز گوهر بر و پيكر از زرّ بوم
بزد بر سر خويش چون گرد ماه * يكى فال فرّخ پى افكند شاه
فرو هشت از و سرخ و زرد و بنفش * همى خواندش كاويانى درفش
از آن پس هر آن كس كه بگرفت گاه * بشاهى بسر بر نهادى كلاه
بر ان بىبها چرم آهنگران * بر آويختى نوبنو گوهران
ز ديباى پر مايه و پرنيان * بر آن گونه شد اختر كاويان
كه اندر شب تيره خورشيد بود * جهان را از و دل پر امّيد بود
بگشت اندرين نيز چندى جهان * همى بودنى داشت اندر نهان
فريدون چو گيتى بر آن گونه ديد * جهان پيش ضحاك وارونه ديد
سوى مادر آمد كمر بر ميان * بسر بر نهاده كلاه كيان
كه من رفتنىام سوى كارزار * ترا جز نيايش مباد ايچ كار
ز گيتى جهان آفرين را پرست * از و دان بهر نيكىء زور دست
فرو ريخت آب از مژه مادرش * همى خواند با خون دل داورش
بيزدان همى گفت زنهار من * سپردم ترا اى جهاندار من
بگردان ز جانش بد جادوان * بپرداز گيتى ز نابخردان
فريدون سبك ساز رفتن گرفت * سخن را ز هر كس نهفتن گرفت
برادر دو بودش دو فرخ همال * از و هر دو آزاده مهتر بسال
يكى بود از يشان كيانوش نام * دگر نام پر مايهء شاد كام
فريدون بريشان زبان برگشاد * كه خرم زئيد اى دليران و شاد