و ابو الحسين ليان فرضى بصرى كه در فقه و فرائض ، امام بوده و كتابهايى بسيار در اين موضوع نوشته كه ديگرى را مانند آنها نيست و مردم فرائض را از وى گرفتهاند از جمله كسانى كه فرائض را از او گرفتهاند ابو احمد بن ابو مسلم فرضى استاد شيخ ابو حامد اسفراينى است در فرائض . و از جمله ايشان است ابو الحسن محمد بن يحيى بن سراقة فقيه فرضى و ابو الحسين احمد بن يوسف كازرونى كه كسى در زمان او فريضه دانتر و محاسبتر از وى نبوده . و از آن جمله است شيخ و استاد ابو اسحاق شيرازى ابو الحسن شيرجى فرضى حاسب .
ابو الحسين ليان خود مىگفته است : در روى زمين كسى كه فرضى باشد نيست مگر اين كه از اصحاب يا اصحاب اصحاب من است يا اين كه چيزى خوب نمىداند .
و ابو الطيب سهل بن محمد بن سليمان بن محمد صعلوكى حنفى ( از طايفه بنى حنيفه بوده ) كه نزد پدرش ، ابو سهل ، درس خوانده و فقيهى اديب و جامع رياست دنيا و دين بوده و فقيهان نيشابور از او اخذ فقه كردهاند .
و ابو سعد اسماعيل بن احمد بن ابراهيم بن اسماعيل بن عباس اسماعيلى كه در گرگان رئيس دين و دنيا و فقيهى اديب و با سخا بوده و فقه را از پدر خود ، ابو بكر اسماعيلى گرفته و او همان است كه صاحب بن عباد در بارهء او و برادرش ابو نصر و پدر آن دو ، ابو بكر در رساله اش مىگويد :
« و امّا الفقيه ابو نصر ، فاذا جاء حدّثنا و اخبرنا فصادع و صادق و ناقد و ناطق . و امّا أنت أيّها الفقيه ابا سعد فمن يراك كيف تدرس و تفتى و تحاضر و تروى و تكتب و تملى علم انّك الجير بن الحبر و الحبر بن البحر و الضّياء بن الفجر و ابو سعد بن ابى بكر ، فرحم الله شيخكم الأكبر فانّ الثناء عليه غنم و النّساء بمثله عقم فليفخر به اهل جرجان ما سال واديها و اذّن مناديها » ابو سعد به سال سيصد و نود و شش ( 396 ) در گذشته است .
و قاضى ابو اسحاق على بن عبد العزيز گرگانى كه فقيه ، اديب و شاعر بوده و او را
ادوار فقه ( فارسي ) — صفحة 868
مساهمون: محمود الشهابي الخراساني
ص٨٦٨