تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مناهل العرفان في علوم القرآن (فارسى) — صفحة 677

مساهمون:

ص٦٧٧

نكاتى كه رعايت آن در ترجمهء قرآن مطلقا گريزناپذير است

در ترجمه ، اعم از تحت اللفظى و تفسيرى ، رعايت 4 امر زير ضرورى است : 1 . آگاهى مترجم از دو زبان مبدأ و مقصد . 2 . آگاهى مترجم از اسلوب‌هاى گفتار و ويژگىهاى دو زبان . 3 . وفادارى ترجمه به همهء معانى و مقاصد عبارت اصل به صورت اطمينان‌بخش . 4 . استقلال ترجمه از اصل به طورى كه بتوان از اصل بىنياز شد و ترجمه را جانشين اصل ساخت . درست مانند آنكه نه اصلى در ميان است و نه فرعى . ( تبيين اين نكته در بحث تفاوت ميان ترجمه و تفسير خواهد آمد ) .

نكاتى كه رعايت آن‌ها در ترجمهء تحت اللفظى اجتناب‌ناپذير است

علاوه بر 4 نكته سابق الذكر ، در ترجمهء تحت اللفظى شروط ديگرى نيز بايد رعايت گردد : 1 . وجود واژه‌هاى مساوى و مساوق مفردات متن اصلى در زبان مقصد ، تا همچنان كه در معناى ترجمهء تحت اللفظى نهفته است ، هريك از آن‌ها بتواند جانشين واژهء نظير خود در متن اصلى شود . 2 . مشابهت دو زبان در ضماير مستتر و نيز روابطى كه مفردات را براى ايجاد و ساخت تركيب و جمله به هم پيوند مىدهد . اين مشابهت بايد هم در مكان كلمات باشد و هم در روابط آن‌ها . اما اين شرط را از آن جهت ذكر كرديم كه ترجمهء تحت اللفظى بايد از ترتيب مقتضاى متن اصلى حكايت كند . تحقق اين دو شرط و به ويژه شرط دوم بسيار مشكل است ، و بسيار بعيد مىنمايد كه در زبان مقصد براى همهء واژه‌هاى متن اصلى بتوان واژه‌هايى برابر يافت ؛ و بعيدتر آنكه ميان زبان مبدأ و مقصد از نظر ضماير مستتر و روابط ميان واژه‌ها در تركيب ، تشابه كاملى وجود داشته باشد . به دليل همين ندرت و احتمال اندك است كه بعضى تأكيد كرده‌اند ترجمهء تحت اللفظى محال است . و بعضى ديگر گفته‌اند ترجمهء تحت اللفظى تنها در مورد بعضى از عبارات ممكن است . پيش از اين ، در مثالى كه براى اين نوع ترجمه ذكر كرديم ، روشن شد كه حتى پس از احراز شروط سخت يادشده ، بسيارى از پيچيدگىها و معانى و مقاصد متن اصلى در ترجمهء تحت اللفظى پنهان