13 . يحيى اليزيدى
يحيى بن مبارك بن مغيره ، امام ابو محمد عدوى بصرى معروف به يزيدى كه به سال 303 وفات يافته است .
14 . شنبوذى
محمد بن احمد بن ابراهيم بن يوسف بن عباس بن ميمون ابو الفرج شنبوذى شطوى بغدادى متوفاى سال 388 ه . ق است .
اين پيشوايان و نظاير ايشان كسانى هستند كه در خدمت به دين و امت كوشيدند و از كتاب و سنت پاسدارى كردند . سيوطى در اتقان درباره ايشان چنين مىگويد :
سپس آن هنگام كه شكاف گسترده شد و باطل مىرفت كه لباس حق بر تن كند ، پيشوايان امت بپاخاستند و جهدى بليغ به كار بردند و حروف و قرائات را جمع آوردند و وجوه و روايات را به منشأ آن بازگرداندند و صحيح و مشهور و شاذ را از يكديگر بازشناختند و اصولى بنا نهادند و اركانى را براى بازشناسى قرائات تدوين كردند . اولين كسى كه در قرائات كتاب نوشت ابو عبيد قاسم بن سلام بود . پس از او احمد بن جبير كوفى « 1 » ، و سپس اسماعيل بن اسحاق مالكى « 2 » يار قالون ، و پس از وى ابو جعفر بن جرير طبرى ، و سپس ابو بكر محمد بن احمد بن عمر دجوانى « 3 » و در پى او ابو بكر مجاهد ، هريك در اين زمينه كتابى تأليف كردند . در زمان مجاهد و پس از او بود كه مردم در انواع قرائات دست به تأليف زدند و به صورت جامع و يا در تشريح يك قرائت به اجمال و ايجاز و يا به تفصيل و اطناب كتاب نوشتند . شمار امامان قارى فراوان است . حافظ الاسلام ابو عبد اللّه ذهبى و پس از او حافظ القرآن ابو الخير ، ابن جزرى طبقات ايشان را مشخص ساختند . « 4 »
از خداوند متعال مسئلت داريم كه همه ايشان را از رحمت گستردهء خود برخوردارى
هامش
( 1 ) . احمد بن جبير بن محمد ، ابو جعفر كوفى ( 000 - 258 ه . ق ) از قاريان بزرگ ، وى قرائت را از كسايى فرا گرفت و كتابى به نام القراءات الخمسة تأليف كرده است . ( كشف الظنون ، حاجى خليفه 1 : 144 )
( 2 ) . اسماعيل بن اسحاق بن اسماعيل ازدى ( 200 - 282 ه . ق ) فقيه مالكى . از آثار اوست : الموطأ ، احكام القرآن ، المبسوط ( الأعلام زركلى ، 1 : 310 ) ؛ نيز - ص 472 .
( 3 ) . محمد بن احمد بن عمر بن احمد بن سليمان ، ابو بكر دجوانى ( م 324 ه . ق ) قارى . ( غاية النهاية ، 2 : 77 )
( 4 ) . الإتقان ، سيوطى ، ج 1 : 206