درگذشت . صاحب شاطبيه درباره ابو عمرو و دو راوى وى چنين سروده است :
و أما الإمام المازنى صريحهم * أبو عمرو البصرى فوالده العلا
أفاض على يحيى اليزيدى سيبه * فأصبح بالعذب الفرات معلّلا
أبو عمر الدورى و صالحهم ابو * شعيب هو السوسى عنه تقبّلا « 1 »
5 . حمزه
وى ابو عماره حمزة بن حبيب زيّات كوفى . غلام عكرمة بن ربيع تيمى است . حمزه قرآن را بر ابو محمد سليمان بن مهران اعمش « 2 » و او بر يحيى بن وثاب « 3 » و او بر زر بن حبيش و او بر عثمان و على و ابن مسعود قرائت كرد ، و ايشان نيز بر رسول خدا ( ص ) خوانده بودند .
وى پرهيزگار و عالم به كتاب خدا بود . همچنين آگاه بر ادب عرب و احكام دين و حافظ حديث بود . حمزه به سال 156 ه . ق در حلوان درگذشت . خلف و خلاد از جمله كسانى هستند كه قرائت را با واسطه ابو عيسى سليم بن عيسى حنفى كوفى « 4 » ( 130 - 188 ه . ق ) از وى روايت كردهاند .
ابو محمد خلف بن هشام بن طالب بن بزّار ( خلف ) . از زاهدان عصر خود بود . قرائت را از طريق سليم بن عيسى حنفى از حمزه روايت كرد . وى به سال 229 ه . ق درگذشت .
ابو عيسى خلاد بن خالد احول صيرفى ( خلاد ) قرائت را از طريق سليم بن عيسى حنفى از حمزه روايت مىكرد . خوشحافظهترين و مهمترين ياران سليم از حيث دانش و ژرفكاوى بود . به سال 220 در كوفه درگذشت . صاحب شاطبيه دربارهء حمزه و دو راوى وى چنين سروده است :
و حمزة ما أزكاه من متورّع * إماما صبورا للقرآن مرتّلا
هامش
( 1 ) . « و اما امام مازنى نژادهء قاريان بود / نامش ابو عمرو بصرى است و پدرش علا نام داشت . باران علم خود را بر يحيى يزيدى فروباريد / پس از زلال آب فرات لبريز گشت . ابو عمر الدورى و صالحترينشان / ابو شعيب موسى هر دو از او دريافت كردند » . ( متن الشاطبية : 4 )
( 2 ) . سليمان بن مهران اعمش ابو محمد ( 61 - 148 ه . ق ) تابعى ، عالم قرآن وى حدود 1300 حديث روايت كرده است . ( الأعلام زركلى ، 3 : 35 )
( 3 ) . يحيى بن وثاب ؛ - ص 471
( 4 ) . سليم بن عيسى بن سليم بن عامر حنفى كوفى ( م 198 ه . ق ) امام قارى از اصحاب حمزة بن حبيب ( غاية النهاية 1 : 318 )