كردهاند . دليل ديگرى كه ثابت مىكند رسمالخط قرآن از جانب ياران پيامبر ( ص ) است نه خود آن حضرت ، اين است كه قريش كتابت را از اهل حيره آموختند و اهل حيره كلمه « ربا » را با « و » تلفظ مىكردند و آن را مطابق همين تلفظ مىنوشتند . اما قريش هر چند كلمه « ربا » را با « الف » تلفظ مىكردند ، به تقليد از اهل حيرة و طبق لهجهء ايشان با « و » مىنوشتند . حتى قاضى ابو بكر باقلانى گفته است : هر كه مدعى شود كه بر مردم واجب است از طرز خاصى در نوشتن قرآن استفاده كنند بايد براى ادعاى خود دليل بياورد ، نه در كتاب و نه در سنت و نه در اجماع دليلى بر اثبات اين ادعا نيست . ( شيخ عبد العزيز دباغ پاسخ داد ) نه صحابه و نه ديگران را نسزد كه سر سوزنى در رسمالخط قرآن دخالت كنند . زيرا مسلما رسمالخط توقيفى از جانب پيامبر ( ص ) است و او بود كه آنان را فرمان داد تا قرآن را به صورتى كه اكنون متداول و متعارف است با زيادى و كاستى الف بنويسند .
زيرا در اين نوع نگارش اسرارى است كه انديشهها را بدان راهى نيست . سرّى است كه خداوند از ميان كتابهاى آسمانى تنها قرآن را بدان مختص ساخته است . و همان گونه كه نظم قرآن معجزه است ، رسم آن نيز معجزه است . چگونه انديشهها مىتوانند به اين راز پى برند كه الف به كلمه « مائة » اضافه شده در حالى كه به « فئة » نشده است . و يا چرا به كلمات « بأييد » و « بأيّيكم » « ى » افزوده شده است و چگونه عقل انسانها مىتواند دريابد كه چرا الف در كلمه « سعوا » در سورهء حج « 1 » هست اما در « سعو » سوره سبأ « 2 » نيست ؛ يا « عتوا » در همه جاى قرآن با الف نوشته شده ، اما در سوره فرقان بدون الف ( عتو ) « 3 » ؛ و يا در « آمنوا » الف وجود دارد اما در « باءو » ، « جاءو » ، « تبوّءو » و « فاءو » در سوره بقره الف اضافه نشده است « 4 » . يا در عبارت « يغفو الذى » « 5 » الف آمده اما از « يعفو عنهم » « 6 » حذف شده است . يا انديشه بشرى چگونه مىتواند دريابد چرا در يكجا كلمهاى با حذف يك حرف و در جاى ديگر با افزوده شدن آن مىآيد مانند : حذف الف در
هامش
( 1 ) . حج : 22
( 2 ) . سبأ : 34
( 3 ) . فرقان : 25
( 4 ) . « باءو » با همين املا در آيات 61 و 90 سوره بقره و آيه 112 آل عمران آمده است . و كلمه « جاءو » در آيه 184 آل عمران و 116 اعراف و 18 يوسف و 11 و 13 نور و 4 فرقان و 84 نمل و 10 حشر آمده است و كلمه « تبوءو » در آيه 9 عشر و كلمه « فاءو » در 226 بقره آمده است .
( 5 ) . بقره : 237
( 6 ) . نساء : 99