و على بن ابراهيم به سند صحيح روايت كرده است در تفسير اين آيه
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَكُمْ
« 1 » اى گروه مؤمنان حرام مكنيد بر خود چيزهاى پاكيزه را كه خدا بر شما حلال كرده است ، و اين آيه در باب حضرت امير المؤمنين عليه السّلام و بلال و عثمان بن مظعون نازل شد ، حضرت امير المؤمنين عليه السّلام قسم خورده بودند كه شبها هرگز خواب نكنند ، و بلال قسم خورده بود كه هميشه روزها روزه باشد ، و عثمان قسم خورده بود كه هرگز وطى نكند .
پس زن عثمان به نزد عايشه آمد ، و در نهايت جمال و حسن بود ، عايشه به او گفت : چرا زينت نكردهاى ؟ گفت : از براى كه زينت كنم ؟ مدّتهاست شوهرم نزديك من نيامده است ، و رهبانيّت اختيار كرده ، و پلاس پوشيده ، و ترك دنيا كرده است ، پس چون حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله داخل خانه شدند عايشه حال عثمان را عرض كرد ، حضرت چون اين را شنيدند به مسجد آمدند ، و فرمودند : مردم را ندا كنند كه جمع شوند ، و بر منبر رفتند ، و بعد از حمد و ثناى الهى فرمودند : چرا جمعى از امّت من چيزهاى پاكيزه و حلال را بر خود حرام كردهاند ، به درستى كه من در شب خواب مىكنم ، و جماع مىكنم ، و در روز افطار مىكنم ، و همه روز روزه نمىباشم ، پس هركه بعد از اين ترك سنّت من كند ، و از طريقهء من كراهت داشته باشد از من نيست .
آن جماعت برخاستند ، و گفتند : يا رسول اللّه ما قسم خود را چه كنيم ؟ حضرت فرمود : مرا خدا وحى فرستاد كه شما را مؤاخذه نمىكند در قسمهاى لغو كه بىاختيار از شما صادر شود ، و در آن كفّاره نيست ، و ليكن مؤاخذه مىكند به آنچه به عمد و قصد قسم خوريد كه در آن كفارهاى هست ، و بعد از آن كفّارهء قسم را بيان فرمود « 2 » .
هامش
( 1 ) سورهء مائده : 87 .
( 2 ) بحار الانوار 70 / 116 ح 4 .