مفتاح الفلاح ، از همان ابتدأ ، مورد توجه دانشمندان وأهل معرفت واقع شد .
از جمله ، فقيه وعارف سترگ ، آخوند ملّا حسينقلى همداني ( م 1311 ق ) شاگردان اخلاقى خويش را به عمل به محتواى اين كتاب ، سفارش فرموده است . « 1 »
روى آرى به مفتاح الفلاح ، سبب شد كه از روزگار تأليف آن تا زمانهاى پسين ، مترجمانى به برگردان آن به پارسى دست گشايند تا فارسىزبانان را نيز از آن ، بهرهاى باشد . « 2 »
نخستين كسى كه به ترجمهء اين اثر دست يا زيد ، صدر الدين محمّد تبريزى از شاگردان شيخ بهايى است .
صدر الدين محمّد تبريزى
صدر الدين محمّد بن محبعلى تبريزى « 3 » ( م 1050 ق ) ، از شاگردان معروف شيخ بهايى است وأو را مىتوان از پيشاهنگان نهضت پارسىنگارى وترجمهء متون ديني در دورهء صفويه برشمرد .
تاكنون ، آثار زير كه همگى ترجمهء از عربى به پارسى است ، از أو شناخته شده است :
1 . آداب عباسى : ترجمهء مفتاح الفلاح شيخ بهايى « 4 » است كه دربارهء آن ، سخن خواهيم گفت ؛
2 . مختصر آداب عباسى : گزيدهء آداب عباسى است كه بيانات وحواشي شيخ بهايى را در آن
هامش
( 1 ) . ترجمهء مفتاح الفلاح ، علي بن طيفور بسطامى ، تصحيح : حسن حسن زادهء آملي ، ص 2 ( مقدمه ) .
( 2 ) . براي آگاهى از اين ترجمهها ، ر . ك : علوم حديث ، ش 11 ، بهار 78 ، ص 109 - 112 : « ترجمههاى مفتاح الفلاح وترجمهء آقا جمال خوانسارى » ، على صدرايى خويى .
( 3 ) . طبقات أعلام الشيعة ( القرن الحادي عشر ) ، آقا بزرگ تهرانى ، ص 502 .
( 4 ) . الذريعة ، آقا بزرگ تهرانى ، ج 1 ، ص 24 .