3 - عن مفضّل بن عمر وعبد المؤمن الأنصاري عن أبي عبداللَّه عليه السلام قال : قال اللَّه عزّوجلّ : أنا اللَّه لا اله إلّاأنا خالق الخير والشرّ فطوبى لمن أجريت على يديه الخير وويل لمن أجريت على يديه الشرّ وويل لمن يقول كيف ذا وكيف هذا ؟ قال يونس يعنى من يُنكر هذا الأمر بتفقّه فيه « 1 » .
امّا موضوع اين رساله ، دربارهء جبر واختيار واعمال بندگان خداوند است كه شارح به نحو ماهرانهاى از عهدهء آن برآمده واين ، نشان از تبحّر وى در فلسفه وكلام است . أو ابتدأ نظر شش گروه وفرقه ( فلاسفه ، اشاعره ، معتزله ، جهميّه ، مذهب قاضى باقلانى ، مذهب أبو إسحاق ) را در اين مورد ، نقل نموده وپس از آن به ردّ آنها پرداخته ونظر أئمة ( ع ) : را كه : « لا جبر ولا تفويض بل أمر بين الأمرين » است ، اثبات كردهاست .
اين تحقيق از روى تنها نسخه شناخته شدهء رساله ، صورت گرفته كه در ضمن مجموعهء شمارهء 1833 « نسخههاى خطّى كتابخانهء آيةاللَّه مرعشى » ، نگهدارى مىشود « 2 » . اين رساله در مجموعهء مورد اشاره ، هفتمين رساله است ودر برگهاى 100 تا 103 آن به خطّ نستعليق خفى ، تحرير شدهاست .
هامش
( 1 ) . الكافي ، محمّد بن يعقوب الكليني ، كتاب التوحيد ، باب الخير والشرّ . ج 1 ، ص 213 و 214 .
( 2 ) . فهرست نسخههاى خطّى كتابخانه آيةاللَّه مرعشى ، سيداحمد حسينى اشكورى ، ج 5 ، ص 220 .