وان ماه كه سجاده نشينان در أو * سجاده وتسبيح به خمّار برند اوست
ببايد دانست كه حروف مقطعه قرآني ، * كه تحفه أنبيا ورسل از حضرت عزت به سوى
سرگشتگان باديه ضلال وحيرت ، همان آمده بر مقتضاى نص «
وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصارَ وَالْأَفْئِدَةَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ *
» 10 ، أو را در اين عالم سه مجلى بيش نيست ، كه در آنجا روى بنمايد ومنبع علوم كشفى ومصدر شروح صدري گردد ، وآن همين سه مشعرست كه در اين آية كريمه بدان اشعار فرموده ، چه حروف را به إزاء هر مشعرى از اين مشاعر ثلاثة صورتي خاص وهيكلى معين پرداخته شده ، كه در آنجا به آن صورت ظاهر گردد .
أولا : صورت كلامي است كه مورد نزول آن سمع است .
وثاني : صورت كتابي كه مصدر ظهور آن بصرست .
وثالث : صورت معنوي لبابى كه محل بروز آن فؤاد است .
چون اين مقدمه روشن گشت ، ببايد دانست كه هر صورتي از اين صور ثلاثة مادة خاص دارد ، كه به منزله هيولى اين صورت مى شود ، ومبدأ تقويم ومنشأ تفاصيل أو همان مى گردد ، چنانچه صورت هوايى در صورت كلامي ، ونقطه ضيائى در صورت كتابي ، ووحدت اصلى در صورت لبابى ، واز اين صور ثلاثة آنچه تعلّق به طرف ولايت دارد ، وزبان حكمت نشانش هيكل كتابي است ، كه أصل آن نقطه است . ولهذا از وجهي نقطه مبدأ وجود حرف واقع گشته ، واز وجهي ديگر همو مبدأ تميز أو وعلم بدان .
واز اينجا روشن گشت ، وجه اختصاص نقطه به حضرت ولايت شعارى أميري - سلام الله عليه وعلى آله - چنانچه عبارت حقايق نشانشان بدان اشاره فرموده .
[ وجوه تحقيق حديث ]
چون اين مقدّمه روشن شد ، وقت آمد كه شروع در وجوه تحقيق آن كرده شود ، وبنياد از وجهي كه به زبان أبناء زمان نزديك تر است نهاده ، تا واردان بوادي بعد را سنّت انس شود ،
هامش
10 . ملك 23 : 67