ديدگاه موحد با مشرك است . مشرك چنين مىپنداشت كه بتهاى او به طور مستقل در امور هستى دخالت دارند و خداوندِ خالق ، اين امور را به آنها تفويض كرده است . اما موحد ، همه اجزاى هستى را در همهى ابعاد آن تحت تدبير حقتعالى مىشناسد ، چون خداوند « ربّ العالمين » است و « مالك و مَلِك » همه چيز اوست قرآن مىفرمايد :
« لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ . . . »
( حج / 64 ) « آن چه در آسمانها و آن چه در زمين است از آنِ اوست »
و باز اين آيه كه دربارهء حاكميت مطلق حقتعالى بر هستى كه مىفرمايد :
« لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . . . »
( شورى / 49 ) « حاكميت و فرمانروايى آسمان و زمين از آن خداست » و هر گونه كه بخواهد در آنها تصرف مىكند بدون آن كه هيچ مانعى بر سر راه او باشد .
نكته هشتم : ادلهى فراوانى در مصادر سنى ( فارغ از مصادر شيعى ) به چشم مىخورد كه از حيات انبيا و اوليا در عالم برزخ خبر مىدهد .
ارزيابى و شرح : گفتيم پس از وفات حضرت رسول خدا صلى الله عليه و آله ، تحولى در جوهرهى ، توسل ، استغاثه ، شفاعت صورت نمىگيرد تا آن را تبديل به شرك كند ؛ چون مؤمنان در زمان حيات رسول