امر غير صريح :
صيغهاى نيست كه بر امر دلالت كند ، بلكه جملهاى است كه متضمن معناى امر است ، مانند
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ
( بقره / 183 ) .
أمر اعتبارى :
آن است كه تنها در ذهن اعتباركننده معتبر است .
إمكان خاص :
سلب ضرورت از طرفين ، يعنى ثبوت محمول براى موضوع نه واجب است و نه ممتنع و ايجاب و سلب باهم جايز است ، مانند كل إنسان كاتب .
إمكان عام :
سلب ضرورت از يكى از طرفين و به عبارت ديگر از طرف مقابل ، يعنى همراه با سكوت از طرف موافق و گاهى مسلوب الضروره است و گاهى نيست و اعم از امكان خاص است .
الأم :
كتابى است از امام شافعى دربارهى فقه و مسائل پراكندهاى از اصول در آن موجود است . از نظر متن ، دليل و لغت بسيار ارزشمند است . نثر امام شافعى چنان دقيق ، شيوا و منسجم است كه با حذف و يا پسوپيش انداختن برخى واژهها رشتهى عبارت از هم گسسته مىشود و در رد فروع بر اصول و بيان مسائل فقهى كتابى منحصر به فرد است و در كل بيانگر روش امام شافعى در اجتهاد است .
أمور اعتبارى :
در اصطلاح به امور يا چيزهايى گفته مىشود كه به خودى خود اصالتى ندارند ، برخى از آنها وجودش در ظرف مكانى اصالت دارد ، مانند جواهر و اعراض و برخى وجودش در عالم اعتبار اصالت دارد ، به گونهاى كه هرگاه از اعتبار معتبر تجرد پيدا كند ، وجودى ندارد . مانند ارزش پولى دينار و درهم ؛ چون در غير از عالم اعتبار وجودى ندارد .
أمور التزامى :
اين اصطلاح بر امورى دلالت مىكند كه وجودشان وابسته به وجود منشأ انتزاعشان است و به سبب پيروى از امور اعتبارى جعلى محسوب مىشوند و بر دو قسماند : دستهاى كه منشأ انتزاعشان در جهان خارج است ، مانند : فوقيت ، تحتيت ، بنوّت ، ابوت ، اين امور بدون وجود فوق و تحت و اب و ابن وجودى ندارند .
دوم : منشأ انتزاعشان در عالم اعتبار است ، مانند سببيت و شرطيت كه از برخى قيود كه شارع در تكاليف و احكام انتزاع نموده است ، منتزع