ولايى ، عيسى ، فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ، ص 65 .
صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 446 .
كوثرانى ، محمود ، الاستصحاب فى الشريعة الاسلامية ، ص 197 .
ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 3 ، ص 346 .
اصفهانى ، محمد حسين ، نهاية الدراية فى شرح الكفاية ، ج 3 ، ص 134 .
حيدرى ، على نقى ، اصول الاستنباط ، ص 294 .
خمينى ، روح اللّه ، الرسائل ، ج 2 ، ص 247 .
نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 4 ، ص 416 .
شك مقرون به علم اجمالى
ر . ك : شبهه مقرون به علم اجمالى
شك ناشى از علم اجمالى
ر . ك : شبهه مقرون به علم اجمالى
شهرت
فراوانى راويان يك حديث ، يا اشتهار يك فتوا يا رواج يك عمل شهرت ، در لغت به معناى شايع بودن ، رواج داشتن و وضوح مىآيد و در اصطلاح علماى اصول ، گاهى مراد از آن ، فراوانى تعداد راويان يك حديث است به اندازهاى كه به حد تواتر نرسد ، و گاهى مراد از آن ، رواج و اشتهار يك فتوا ميان فقها است ، در صورتى كه به حد اجماع نرسد .
شهرت سه گونه است : فتوايى ؛ روايى ؛ عملى ، كه توضيح هريك در جاى خود آمده است .
صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 150 .
صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 4 ، ص ( 322 - 321 ) .
فريدة الاسلام كاشانى ، على ، مجمع الفرائد فى الاصول ، ص 220 .
جناتى ، محمد ابراهيم ، منابع اجتهاد ( از ديدگاه مذاهب اسلامى ) ، ص 115 .
فيض ، على رضا ، مبادى فقه و اصول ، ص 212 .
مشكينى ، على ، تحرير المعالم ، ص 155 .
خمينى ، مصطفى ، تحريرات فى الاصول ، ج 3 ، ص 222 .
خويى ، ابو القاسم ، مصباح الاصول ، ج 2 ، ص 141 .
ولايى ، عيسى ، فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ، ص 225 .
نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 3 ، ص 153 .
آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 336 .
مغنيه ، محمد جواد ، علم اصول الفقه فى ثوبه الجديد ، ص ( 231 - 230 ) .
حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 3 ، ص 199 .
محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 3 ، ص 313 .
مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 151 .
سبحانى تبريزى ، جعفر ، المحصول فى علم الاصول ، ج 3 ، ص 106 .
مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 499 .
مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص 417 و 421 .
همان ، ج 3 ، ص 585 .
سبزوارى ، عبد الاعلى ، تهذيب الاصول ، ج 1 ، ص 179 .
شهرت در استناد
ر . ك : شهرت عملى
شهرت در حديث
ر . ك : شهرت روايى
شهرت در روايت
ر . ك : شهرت روايى
شهرت در فتوى
ر . ك : شهرت فتوايى
شهرت روايتى
ر . ك : شهرت روايى
شهرت روايى
فراوانى راويان يك حديث ، كمتر از حدّ تواتر شهرت روايى ، در جايى است كه حديثى را راويان زيادى كه تعدادشان به حد تواتر نمىرسد در جوامع كتابهاى روايى نقل كنند ، و اين امر باعث اشتهار روايت و استفاضه نقل آن گردد .
به بيان ديگر ، اگر روايتى از نظر متن ، شهرت داشته باشد ؛ يعنى عده زيادى از راويان كه شأنشان نقل روايت و احاديث است آن را نقل و در جوامع روايى خود ثبت و ضبط كرده باشند ، اين روايت ، شهرت روايى دارد .
مشهور اصولىها ، از جمله مرحوم « آخوند خراسانى » ، بر اين اعتقادند كه شهرت روايى از مرجحات باب تعارض ميان اخبار است .
برخى از اصوليون معتقدند شهرتى كه موجب قطع به صدور روايت مىشود شهرت روايى و عملى ، هر دو ، است . « 1 »
برخى ديگر از اصولىها اعتقاد دارند كه شهرت روايى از مميزات حجت از لا حجت است ، نه از مرجحات باب تعارض . « 2 »
نكته :
برخى از اصوليون شهرت روايى را اينگونه تعريف كردهاند : « و نعنى بالشهرة الروائية اشتهار روايتها بين أصحاب الائمه عليه السّلام » « 3 » ؛ يعنى شهرت روايت در ميان اصحاب ائمه عليهم السّلام را ملاك شهرت روايى و جابر ضعف سند دانستهاند .
سبحانى تبريزى ، جعفر ، الموجز فى اصول الفقه ، ج 2 ، 1 ، ص 272 .
نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 3 ، ص 153 .
فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 4 ، ص 274 .
حيدر ، محمد صنقور على ، المعجم الاصولى ، ص 686 .
شهرت ظنى
ر . ك : شهرت
هامش
( 1 ) . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 4 ، ص 387 و 187 و 178 .
( 2 ) . همان ، ج 8 ، ص 180 .
( 3 ) . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 2 ، ص 159 .