تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات منطقى به انضمام واژه نامه فرانسه و انگليسى ( فارسى ) — صفحة 354

مساهمون:

ص٣٥٤
R
Rational
عقلانى ، مطابق عقل
Rationality
عاقل بودن ، ناطق بودن ، ناطقيت
Real
واقع ، واقعى
Reality
واقعيت
Reason
1 - عقل 2 - استدلال ، دليل
Reasonable
ناطق ، عاقل
Reasoning
1 - استدلال كردن ، اقامهء دليل كردن 2 - استدلال
Reciprocal
مقلوب ، يعنى قضيّه‌اى كه از تغيير جاى موضوع و محمول در قضيهء ديگر بدست آيد ، بدون تغيير كمّ ، چنانچه در قضيّهء سالبهء كليه جارى است . اما البته در موجبهء كليه قابل اعمال نيست .
« converse »
يعنى قضيّهء موجبهء كليه داراى ( عكس ) هست ، اما داراى قلب نيست .
Reductible
قابل تحويل ، قابل باز بردن ، قابل ردّ
Reduction
تحويل ، ردّ ، باز بردن
Refutation
ردّ ، ابطال ، تبكيت
Regression ( - retrogression )
بازگردان به اصل و مبدأ . مثلا در سير ذهن از مطالب به مبادى بديهى اوّليه ، و از معلول به علّت ، و از مركب به بسيط
Reductio ad absurdum
( - reductio ad impossible )
سوق به محال ، به محال كشاندن ، به باطل سوق دادن . يعنى ردّ نظر كسى با اثبات اينكه نظر او به امر محال و باطل منجر مىشود . به عبارت ديگر استدلالى كه يك قضيّه را با محال لازم آمدن از آن ردّ مىكند . و نبايد آن را با برهان خلف
( Proof by reductio ad absurdum )
اشتباه كرد .
Relation
اضافه ( يكى از مقولات عشر )
Relative
1 - اضافى ، مضاف