شبههء عبائيّه « 1 »
منقول است ، سيد جليل ، سيد اسماعيل صدر ( ره ) به منظور زيارت وارد نجف اشرف گرديد و در مجامع علمى مسألهاى را طرح كرد كه ميان علما مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت و تدريجا به عنوان « شبهه عبائيه » شهرت يافت . حاصل اين شبهه آن است كه هرگاه يكى از دو طرف عبا نجس شود و معلوم نباشد كه طرف بالاست يا طرف پايين ، سپس تنها يكى از دو طرف مثلا طرف پايين را تطهير نمايد ، در اين هنگام نجاستى كه حدوثش يقينى است ، ارتفاع آن مشكوك مىباشد ، جا دارد همان نجاست سابق استصحاب شود . در نتيجه به نجاست عبا حكم گردد .
مقتضاى اين استصحاب آن است كه براى مثال ، بدن كه به هر دو طرف عبا برخورد كرده به نجاست آن حكم شود با اينكه اين نوع لازمه ، مسلّما باطل است . زيرا چيزى كه با يكى از دو طرف شبههء محصوره ملاقات كرده اجماعا محكوم به طهارت است و در اينجا بدن جز يا يكى از دو طرف شبهه كه عبارت از طرف بالا باشد برخورد نكرده است و اما طرف پايين گرچه با آن برخورد نموده و ليكن از طرف شبههء خارج گرديده است ، زيرا فرض اين است كه يقينا آن قسمت را تطهير كرده ، ديگر معنا ندارد شيئى كه با آن
هامش
( 1 ) - اصول الفقه مرحوم مظفّر ج 2 ص 332 .