شبههء محصوره و شبههء غير محصوره
شبهاتى كه در اطراف علم اجمالى واقع مىشود گاه محصوره است و گاه غير محصوره ، به اين معنا كه اگر شمار اطراف علم اجمالى كم و تا حدود زيادى محدود باشند ، آن را شبههء محصوره خوانند . ولى چنانچه تعدادشان به اندازهاى زياد بود كه قابل احصا نيست و يا احيانا شمارش آن دشوار است در اينصورت آن را غير محصوره نامند .
شبههء مصداقيّه
مقصود از شبههء مصداقيّه اين است كه نسبت به دخول فردى از افراد عام در خاص ، ترديد نماييم ، پس از آنكه مفهوم خاص براى ما واضح و روشن است .
براى مثال در جملهء « كلّ ماء طاهر الّا ما تغيّر طعمه او لونه او ريحه » ( هر آبى پاك است مگر آنكه طعم و رنگ و بويش تغيير كرده باشد ) ما در خصوص آب معيّنى شكّ مىكنيم كه آيا به واسطهء ملاقات با نجاست ، طعم و رنگ و بوى آن تغيير كرده تا داخل در حكم خاص باشد ، يا اينكه اوصاف ثلاثهء آن تغيير نكرده ، پس بر طهارت خود همچنان باقى است .
آنچه ميان علماى اصول راجع به شبههء مصداقيّه همواره مورد