در اين نوع شبهه اصولييّن و اخبارييّن جملگى اصل برائت جارى مىكنند .
شبههء حكميّه و موضوعيّه
مقصود از شبههء حكمى اين است كه حكم كلى يك موضوع هويدا نباشد و منشاء شكّ ، شارع مقدّس است ، براى مثال نمىداند شارع استعمال توتون را حلال فرموده است يا حرام ؟
منظور از شبههء موضوعى آن است كه اصل حكم مشخص است منتها موضوع آن به گونهاى مورد ترديد است و در اين نوع شبهه غير شارع باعث پيدايش شكّ است . براى مثال حرمت شراب براى مكلّف معلوم است ، و ليكن نسبت به مايع موجود معيّن دربارهء اينكه آيا آن شراب است يا سركه ترديد دارد يعنى در حقيقت موضوع حكم براى وى مردّد است .
اقسام شبههء حكمى
شبههء حكمى به اعتبار منشاء شكّ بر سه گونه است :
1 - اينكه منشاء شكّ عدم نصّ باشد .
براى مثال در مورد شرب توتون روايت معتبرى كه اصل تكليف را مشخص سازد در بين نباشد و اين خود سبب شكّ ما دربارهء حرمت آن است .
2 - اينكه منشاء شكّ اجمال نصّ باشد .
به عنوان مثال روايتى در