لازم به يادآورى است بحث مربوط به دلالت به مناسبتى در علم اصول مطرح گرديده است .
دلالت اشاره
اين نوع دلالت برعكس دلالت اقتضا و تنبيه مشروط است به اينكه دلالتش به حسب عرف مقصود به قصد استعمالى نباشد و ليكن مدلولش لازمهء مدلول كلام به نحو لزوم غير بيّن يا لزوم بيّن به معناى اعمّ باشد .
مثال آن مانند دلالت آيات زير بر اقلّ حمل :
. . . وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً
« 1 » : دوران آبستنى و شيردادن سى ماه است .
وَ الْوالِداتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كامِلَيْنِ
« 2 » : مادران ، فرزندان خود را دو سال تمام شير دهند .
با كم كردن دو سال از سى ماه ، شش ماه باقى مىماند كه به عنوان « اقلّ الحمل » شناخته مىشود .
دلالت اقتضاء
مقصود از دلالت اقتضاء آن است كه بحسب عرف دلالت مزبور
هامش
( 1 ) - سورهء احقاف ، آيهء 15 .
( 2 ) - سورهء بقره ، آيهء 232 .