مفاهيم حقيقى
به عنوان « اعتبارى و انتزاعى » رجوع شود .
مفتى
در اصطلاح ، مفتى به كسى گويند كه مراحل مقدّماتى دستيابى بر توانايى استنباط احكام شرعى فرعى از ادلّهى آنها را از قبيل فراگيرى علوم مختلفى كه استنباط احكام شرعى بر آنها متوقّف است و به دست آوردن تجربه كافى در چگونگى رد فروع بر اصول و . . . پشت سر گذاشته و اين توانايى استنباط به صورت ملكهاى در وجود او ثبات پيدا كرده است و اكنون در مقامى قرار گرفته كه با استناد به مبانى احكام اقدام به صدور فتوا مىكند .
مفهوم « 1 »
مفهوم به اعتبار اصطلاح مقابل آن معانى مختلفى دارد . گاهى « مفهوم » مقابل « مصداق » است . در اين صورت ، مفهوم عبارت است از : آن چيزى كه در عقل يا نزد عقل حاصل مىشود ، خواه حصول آن بالفعل باشد يا بالقوه ، خواه بالذات باشد مانند كلّى ، و خواه بالواسطه باشد مانند جزئى ، اين معناى مفهوم در اصطلاح علماى منطق است . در اين اصطلاح ، مفهوم با « معنى » متّحد است و وجه اختلاف اين دو در اعتبار قصد و حصول است . هرگاه آن صورت در قالب لفظ قصد شود ، به آن « معنى » مىگويند ، و هرگاه به اعتبار حصولش در عقل يا نزد عقل ملاحظه گردد ،
هامش
( 1 ) - اصول الفقه : 1 / 101 ؛ الوافية : 229 ؛ تهذيب الاصول سبزوارى ( ره ) : 1 / 106 ؛ الكفاية : 1 / 300 ؛ نهاية الاصول : 290 ؛ اجود التقريرات : 2 / 243 ؛ كشّاف اصطلاحات الفنون و العلوم : 2 / 1617 ؛ الاحكام آمدى :
2 / 63 ؛ اصول فقه خضرى بك : 122 ؛ المعالم : 146 ؛ المحصول سبحانى : 2 / 339 .