مانند كتاب « مجالس المؤمنين » ، « احقاق الحق » و . . . قاضى نور الله معاصر شيخ بهائى ( 953 - 1030 ق ) بود . و در هند به علت تأليف كتاب « احقاق الحق » شهيد شد . واقعه چنان كه يكى از عالمان هند ، شيخ على حزين ، معاصر علامهء مجلسى ( 1037 - 1111 ق ) نوشته است ، اينچنين بوده است كه ما بطور خلاصه مىآوريم : قاضى نور الله مذهب خويش را پنهان مىداشت . او در مسائل فقهى بر طبق چهار مذهب اهل سنت مهارت داشت . از اين رو اكبر شاه هندى و بسيارى از مردم او را اهل سنت مىدانستند .
چون اكبر شاه مقام علمى و مراتب فضل و شايستگى وى را بدانست او را قاضى القضاة كرد . سيد به اين شرط پذيرفت كه در موارد و مسائل بر طبق يكى از چهار مذهب ، اما به اجتهاد خويش فتوى دهد و قضاوت كند . به اكبر شاه گفت : من داراى قوهء اجتهادم ، بنابر اين به يك مذهب بخصوص مقيد نخواهم گشت ، اما از چهار چوبهء چهار مذهب بيرون نخواهم رفت . اكبر شاه شرط او را پذيرفت .
اينچنين بود . و چون امرى پيش مىآمد ، قاضى نور الله موضوع را بر طبق مذهب حق و فقاهت صحيح ( فقه آل محمد ) فيصله مىداد . و اگر در موردى بر او اعتراض مىكردند ، نظر خويش را بر طبق يكى از مذاهب چهارگانهء سنى توجيه مىكرد .
قاضى نور الله روزگار خود را اينچنين مىگذرانيد ، و در
مير حامد حسين ( فارسى ) — صفحة 107
مساهمون: محمد رضا حكيمى
ص١٠٧