در آن اوقات ، اين مذهب ، ياران و مبلغان چندانى در هند نداشت . اين است كه مورخان همه مىگويند ، رواج آشكاراى تشيع در هند ، از سرزمين گجرات بوده است .
ميان اعراب و هنديان ، از روزگار جاهليت ، روابط بازرگانى برقرار بود . پس از آنكه فروغ اسلام تابيد ، نيز اين روابط پايدار ماند . و همين ارتباط وسيلهاى بود تا مذهب شيعه كه به وسيلهء تنى چند از مسلمانان مجاهد به هند راه يافته بود ، در آنجا رواج گيرد و انتشار يابد . . .
راجههاى بتپرست شمال گجرات ، به او اعظان و بازرگانان شيعه خوشرفتارى مىكردند و جانب آنانرا نگاه مىداشتند اين شد كه بسيارى از مردم بتپرست ، با كوشش واعظان شيعى ، دست از بت پرستى كشيدند و مسلمان و شيعهء آل محمد شدند . . . [ 1 ] فاضل محقق ، آقاى شيخ عزيز اللّه عطاردى خراسانى ، نيز شرحى دربارهء سير اسلام در هند مرقوم داشته است . در اين نوشته اشاره شده است به چند سلسله از ملوك اسلامى شيعى هند ، تا اوديان نيشابور ، و رفتن نياكان مير حامد حسين به هند . چون مىخواهيم از شرح حال مير حامد حسين آگاه شويم ، نقل قسمتهايى از اين مطلب نيز لازم است :
هامش
[ 1 ] . اين شرح ، در كتاب « خدمات متقابل اسلام و ايران » ، تأليف عالم شهيد « شيخ مرتضى مطهرى » چاپ شده است ، صفحات 388 به بعد ، از چاپ انتشارات صدرا ، قم / 1357 .