ارشاديند و با اين بيان چيزى خلاف ضرورت و اجتماع مسلمين هم نگفتهايم ، زيرا اين موضوع در فقه مسلم و در سيرهى مسلمين قطعى و بديهى است كه جز خمس و زكات چيز ديگرى در مال واجب نيست مگر آنكه عنوان ثانوى پيش آيد ، و باز از نظر متون اسلامى و فقه اين موضوع قطعى و مسلم است كه گاهى به جهت عنوان ثانوى نه تنها جمع كردن مال حرام است بلكه لازم است همهى مال را به جهت آن عنوان انفاق نمايد . محقق بزرگوار مؤلف « مصباحالفقه » كه از فقهاى بزرگ است در اول كتاب زكات مىفرمايد « ابتداً » در مال چيزى جز خمس و زكات واجب نيست ، مگر جهتى پيش آيد مثل صلهى رحم و كمك به مضطر » و در اين مسأله هيچكسى بر خلاف اين چيزى نگفته است .
استاد معظم ما علامه طباطبائى نيز در تفسيرالميزان در مورد آيهى كنز فرمودهاند « از آيه شريفه استفاده مىشود كه اگر امرى مهم و ضرورى باشد انفاق واجب و لازم است مثل جهادى كه احتياج مالى داشته باشد و حفظ جان كسى و نظاير اين دو ، اما انفاقات براى توسعهى رفاه فرد يا اجتماع گرچه انفاق فىسبيلالله است ولى متون اسلامى آن را واجب نمىداند »
ب - قانون كفايت و كفالت خويشان نزديك
در اسلام زن واجبالنفقه شوهر است حتى اگر بىنياز و ثروتمند باشد و نيز پدرومادر و فرزندان در صورتى كه نتوانند خود را اداره كنند واجبالنفقهاند و بايد مخارج آنان را تأمين كرد در مباحث گذشته اشاره كرديم حيواناتى هم كه در اختيار كسى باشند واجبالنفقهاو محسوب مىشوند .
جز اين چهار مورد ، خويشان و وابستگان ديگر گرچه واجب النفقه نيستند ولى چنان كه از مؤلف مصباحالفقه نقل كرديم اگر اداره
مقايسه اى بين سيستمهاى اقتصادى ( فارسى ) — صفحة 189
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٨٩