( نزد فرعون برويد ، او طغيان كرده است ، تو و هارون با او به نرمى سخن بگوييد شايد پند بپذيرد ) .
گفتار نرم و به صورت موعظه و اندرز تأثير ويژهاى دارد و اين موضوع در « روانشناسى » نيز پذيرفته شده ، مخصوصاً در روحيهى جوانان اثرات آن بگونهاى است كه گفتار خشن هرگز آن تأثير را ندارد .
قرآن كريم ، در داستان لقمان به اين نكته اشاره دارد :
« واذقال لقمان لابنه و هو يعظه يا بني لاتشرك بالله انالشرك لظلم عظيم »
« 1 » لقمان در حالى كه فرزندش را موعظه مىكرد گفت : اى پسرك من ، براى خداوند شريك قرار نده ، زيرا شرك به خدا ظلمى بزرگ است .
اگر دقت كنيم در مىيابيم كه در اين آيه اگر جملات « و هو يعظه » ، « يا بني » و : « فانالشرك لظلم عظيم » نبود باز جملهبندى درست و كلام تمام مىبود ، ولى اين جملات نكات روانى جالبى دارد و آن اينكه لقمان در تربيت و ارشاد فرزند خويش اولًا به صورت موعظه و نصيحت با او سخن گفته : « وهويعظه » ، ثانياً با لطف و مهربانى : « يا بنى » ، ثالثاً با دليل نه با اعمال نفوذ و تحميل عقيده : « ان الشرك لظلم عظيم »
2 - مبارزه منفى با گناه : يعنى به گناهكار روى خوش نشان ندهند ، و در گناه كمك او نباشند و با او دوستى و معاشرت ننمايند ، دادوستد نكنند ، از او زن نگيرند و به او زن ندهند و . . .
تأثير اين نوع مبارزه چشمگير است ، درصدر اسلام سه نفر از مسلمانان بدون عذرى موجه در شهر ماندند و در جهادى كه در پيش بود شركت نكردند ، چون پيامبر اسلام ( ص ) از جنگ بازگشت آنها نيز همراه ديگران به استقبال بيرون آمدند ، پيامبر بدانهااعتنا نكردند ، خبر بىاعتنايى پيامبر به آنها در مدينه منتشر شد ، همهى مسلمانان حتى بچهها همين رفتار را با آنان پيش گرفتند و هيچ اعتنايى به آنان نمى
هامش
( 1 ) - سورهى لقمان آيهى 13