مهريه ، مسأله حبس و زندان مطرح است . من نيز گفتم : اگر واقعاً ، فقط و فقط مسأله صرفاً همين باشد ، شرط عند المطالبه را مىپذيرم . حال كه پس از مدتى با مشكل مطالبه مهريه مواجه شدهام ، در دادگاه فهميدم كه اين دو شرط تفاوتهاى ديگرى هم دارند ، از جمله اين كه در صورت شرط عند القدرة والاستطاعة زن نمىتواند به بهانه عدم تمكن مرد ، در پرداخت مهريه ، تمكين نكند . حال تقاضا دارم نظر خود را بيان فرماييد كه آيا شرط عند المطالبة بعد از عقد با تفصيل ياد شده كه در آن غفلت صورت گرفته و با جهل غير تقصيرى اينجانب صورت گرفته ، آيا شرعاً صحيح و نافذ است ؟ آيا شرعاً زن مىتواند در صورت عدم تمكن مرد يا در صورت پرداخت اقساطى مهريه ، تمكين نكند ؟ لازم به ذكر است كه شرط واقع شده در محضر به صورت شرط ابتدايى بوده است .
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - ميزان در شرط ، عند العقد و خواندن صيغه است ، نه آن چه در محضر نوشته شده است ، مگر اين كه عقد جديد ديگرى باشد .
2 - اگر عند المطالبه در عقد لازم جديد ديگرى ذكر شود لازم الوفا مىباشد .
3 - اينجانب در محيطى چون ايران كه نوعاً مهريه پس از عروسى مىباشد ، پرداخت مهر قبل از عروسى را لازم نمىدانم و كسى حق حبس و زندان ندارد ، و عروس هم حق مطالبه ندارد . مگر اين كه در عقد شرط شود . بنابراين اگر شرط نشود تمكين بر زن لازم است ، مگر آنجا كه احتمال دهد مرد پس از تمكين هم مهر را ندهد .
سؤال 676 : با توجه به قاعده « لا مهر لبغى » ؛ اگر زنى در حال اضطرار زنا دهد كه شرعاً بغى محسوب نمىشود ، آيا مستحق مهر المثل مىباشد يا خير ؟
( جواب ) : بسمه تعالى به هر حال زنا بوده گرچه به جهت اضطرار حرمت تكليفى نداشته است ، پس مستحق مهر نيست . به خلاف اكراه كه اصلًا زنا حساب نمىشود ، چون اختيارى نبوده است .
سؤال 677 : در عقد موقت در صورتى كه دختر بگويد نياز به مهر نيست ، آيا عقد وى صحيح است يا خير ؟ اگر خير ، با توجه به اين كه تا اين زمان هر دو شخص فكر مىكردند ، عقد درست است ، مرتكب گناه شدهاند يا خير ؟ و آيا مىتوانند باهم عقد موقت يا دائم بكنند يا خير ؟
( جواب ) : بسمه تعالى مهر در ازدواج موقت ركن عقد است ، ليكن آنها نمىدانستهاند اشكال ندارد ، از حالا معين كنند ، ضمناً لازم نيست پول باشد ، كتاب ،
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 250
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٥٠